Eskişehir Türk Ocağı’nda konuşan ODTÜ Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz, dünyayı bekleyen büyük değişimi anlattı. Demirköz, önümüzdeki yarım yüzyılda ülkelerin kaderini jeopolitikten ziyade "astropolitika" yani uzaydaki güç dengelerinin belirleyeceğini vurguladı.
YAPAY ZEKA VERİLERLE ÖĞRENİYOR
Prof. Dr. Demirköz, yapay zeka konusunda toplumda ciddi bir kafa karışıklığı olduğunu ifade etti. Yapay zekanın kendi başına bir niyeti veya aklı bulunmuyor. Sistemler tamamen eğiticilerin sunduğu verilerle şekilleniyor. Ücretsiz görünen dijital uygulamalara karşı uyaran uzman, "Eğer bir şey bedavaysa ürün sizsiniz" diyerek kullanıcıların sağlık ve kimlik bilgilerinin pazarlama şirketlerine satıldığına dikkat çekti.
DÜNYAYI ANLAYAN YENİ MODELLER YOLDA
Mevcut büyük dil modelleri sadece kelimeler üzerinden eğitildiği için fiziksel dünyadaki neden-sonuç ilişkisini kurmakta zorlanıyor. Demirköz, önümüzdeki 5 yıl içinde makinenin dünyayı insanlar gibi algılamasını sağlayacak "dünya modellerinin" devreye gireceğini belirtti. Uzay keşiflerinde ise yapay zeka artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldi. Mars'tan dünyaya sinyallerin ulaşması 20 dakikayı bulabildiği için, robotların kendi kararlarını vermesi kritik önem taşıyor.
MAVİ VATAN VE MADENCİLİK YARIŞI
Uzay madenciliğinden ziyade yakın gelecekte denizaltı madenciliğinin hız kazanacağını belirten Demirköz, Türkiye'nin Mavi Vatan stratejisinin önemine değindi. Denizlerin altındaki zenginliklerin çıkarılması için insansız denizaltı teknolojileri öne çıkacak. Türkiye ise ODTÜ İVMER ekibiyle uzay radyasyonundan kuantum hesaplama tekniklerine kadar birçok alanda yerli teknolojiler geliştirerek bilimsel çalışmalara katkı sağlamaya devam ediyor.
