Güne başlarken ellerinizde ve parmaklarınızda hissettiğiniz o geçmeyen sertlik, sadece uykusuzluk veya yorgunlukla açıklanamayacak kadar önemli bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Acıbadem Eskişehir Hastanesi bünyesinde görev yapan Romatoloji Uzmanı Dr. Hakan Aslan, 12 Ekim Dünya Artrit Günü vesilesiyle yaptığı değerlendirmelerde, toplumda yaygın olarak görülen ancak çoğu zaman ihmal edilen romatoid artrit hastalığına dikkat çekti. Uzmanlar, bu tür belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini ve erken teşhisin, ileride yaşanabilecek kalıcı eklem hasarlarını önlemede hayati bir rol oynadığını vurguluyor.
Bağışıklık sisteminin eklemlere karşı savaşı
Halk arasında genel bir ifadeyle romatizma olarak adlandırılan durumların büyük bir kısmının aslında romatoid artrit olduğunu belirten Dr. Aslan, hastalığın mekanizmasını şu şekilde açıklıyor: Bu rahatsızlık, vücudun kendi bağışıklık sisteminin yanlış bir şekilde eklemlerin iç zarına saldırmasıyla ortaya çıkan bir otoimmün hastalıktır. Süreç içerisinde birden fazla eklemde kalıcı iltihaplanmalar meydana gelir. Eğer gerekli tıbbi müdahale zamanında yapılmazsa, eklemler zamanla deforme olmaya başlar, hareket kabiliyetini yitirir ve kas gücünde ciddi azalmalar gözlemlenir. Bu durum, hastanın yaşam kalitesini doğrudan düşüren bir sürece dönüşebilir.
En belirgin işaret sabah tutukluğu
Romatoid artritin genellikle el ve ayak parmaklarındaki eklemlerde başladığını ifade eden Dr. Aslan, hastalığın en karakteristik belirtilerini şöyle sıralıyor: Eklemlerde gözle görülür şişlik, dokunulduğunda hissedilen sıcaklık, şiddetli ağrı ve özellikle sabah saatlerinde yataktan kalktıktan sonra uzun süre devam eden sertlik hissi. Ayrıca hastalar, açıklanamayan bir halsizlik, bitkinlik ve genel bir güç kaybından da şikayetçi olabilirler. Dr. Aslan, bu belirtilerin herkeste aynı şiddette veya aynı anda görülmeyebileceğini, ancak sabahları yaşanan uzun süreli eklem tutukluğunun mutlaka ciddiye alınması gereken bir uyarı işareti olduğunu belirtiyor.
Kadınlarda daha sık görülüyor
Toplum genelinde yetişkinlerin yaklaşık yüzde 1'ini etkileyen bu rahatsızlık, cinsiyetler arasında farklı bir yayılım gösteriyor. İstatistiklere göre romatoid artrit, kadınlarda erkeklere oranla iki ila üç kat daha fazla görülüyor. Genellikle 50 yaş sonrasında ortaya çıkması beklense de, nadir durumlarda ergenlik dönemine kadar inebilen bir yaş aralığında görülebiliyor. Hastalık sadece eklemleri hedef almakla kalmıyor; ilerleyen evrelerde kan damarları başta olmak üzere vücudun diğer organlarını da olumsuz etkileyebiliyor. Günlük basit işlerin bile zamanla imkansız hale gelmesi, hastaların yaşam aktivitelerini ciddi oranda kısıtlıyor.
Modern tıp ile kontrol altında bir yaşam
Günümüz tıbbında romatoid artriti tamamen ortadan kaldıracak kesin bir tedavi henüz bulunmasa da, hastalığı kontrol altına almak ve etkilerini en aza indirmek mümkün. Dr. Aslan, uygulanan modern ilaç tedavilerinin iltihabı baskılayabildiğini, hastalığın ilerleme hızını yavaşlatabildiğini ve eklem fonksiyonlarının korunmasına büyük katkı sağladığını ifade ediyor. Tedavi sürecinin sadece ilaçla sınırlı kalmadığını; fizyoterapi, düzenli egzersiz programları ve gerektiğinde rehabilitasyon desteği ile desteklendiğini belirtiyor. Hastaların, doktorlarının bilgisi ve onayı dışında tedavilerini aksatmamaları veya bırakmamaları, uzun vadeli sağlık sonuçları açısından kritik bir öneme sahiptir.
