Günümüzde pek çok hasta, kalçadan bacağa doğru yayılan şiddetli ağrılar, yanma hissi veya uyuşma şikayetleriyle sağlık kuruluşlarına başvuruyor. Bu tür belirtilerle karşılaşan bireylerin büyük bir çoğunluğu, yaşadıkları sorunun doğrudan bel fıtığından kaynaklandığına inanıyor. Ancak Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. İrfan Koca, bu genel kanının her zaman gerçeği yansıtmadığını ve hastaların yanlış teşhis riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor. Özellikle tedaviye yanıt vermeyen veya oturma eylemiyle şiddetlenen ağrılarda, gözden kaçırılmaması gereken kritik bir tabloya dikkat çekiyor.
MR görüntüleri yanıltıcı olabilir
Prof. Dr. Koca, bel bölgesinde çekilen MR görüntülerinde bir fıtık tespit edilmesinin, hastanın yaşadığı tüm ağrıların kaynağının bu fıtık olduğu anlamına gelmediğini ifade ediyor. Bir kişinin belinde fıtık bulunması, kalçadan bacağa vuran ağrının asıl sebebinin kalçanın derin bölgesinde siyatik sinirin sıkışması veya irritasyonu olabileceği gerçeğini değiştirmiyor. Bu nedenle, fizik tedavi, enjeksiyon veya cerrahi müdahale gibi herhangi bir tedavi sürecine başlanmadan önce, ağrının kökeninin kesin olarak ortaya konulması hayati önem taşıyor. Hangi anatomik yapının tedavi edileceğinin doğru belirlenmediği durumlarda, uygulanan yöntem ne kadar başarılı olursa olsun, yanlış bölgeye yapıldığı için beklenen iyileşme sağlanamıyor.
Derin gluteal sendromun karmaşık yapısı
Derin gluteal sendromun sadece piriformis kası ile sınırlı bir sorun olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Koca, bu durumun çok daha geniş bir anatomik yelpazeyi ilgilendirdiğini belirtiyor. Piriformis sendromunun bu tablonun yalnızca küçük bir parçası olduğunu söyleyen Koca, siyatik sinirin obturator internus ve gemelli kasları, çeşitli fibröz bantlar veya hamstring başlangıç bölgesi gibi farklı yapılarla ilişkili olarak da sıkışabileceğini ifade ediyor. Ayrıca ischiofemoral sıkışma gibi kalçanın derin bölgesini etkileyen diğer patolojilerin de benzer klinik yakınmalara yol açtığını hatırlatıyor. Bu karmaşık yapı, hekimlerin sadece tek bir noktaya odaklanmak yerine, tüm bölgeyi bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmesini zorunlu kılıyor.
Doğru tanı için bütüncül yaklaşım şart
Uzun süre oturmak veya araç kullanmakla artış gösteren, bacağın arka kısmına yayılan ağrıların önemli bir ipucu olduğunu belirten Prof. Dr. Koca, tanıda ayrıntılı fiziksel muayenenin vazgeçilmez olduğunu vurguluyor. Gerekli görülen durumlarda ultrasonografi, MR ve elektrofizyolojik incelemelerin tanı sürecine dahil edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Tedavi aşamasında ise bel, pelvis, kalça çevresi kasları, fasya ve siyatik sinirin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savunuyor. Hastanın durumuna göre egzersiz programları, manuel ve miyofasyal tedaviler, osteopatik yaklaşımlar ve yüksek yoğunluklu robotik lazer gibi yöntemlerin yanı sıra, uygun hastalarda ultrason rehberliğinde hidrodiseksiyon, proloterapi ve nöral terapi gibi kişiye özgü uygulamaların da tedavi planına dahil edilebileceğini belirtiyor. Prof. Dr. Koca, sözlerini şu şekilde noktalıyor: MR cihazındaki görüntüyü değil, bizzat hastayı tedavi etmek gerekir. Doğru tedavinin ilk ve en önemli şartı, ağrının kaynağını doğru tespit etmektir.
