Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin bereketli topraklarında yetişen ve bölge ekonomisinin can damarı olan Antep fıstığında hasat dönemi tüm hızıyla devam ediyor. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte bahçelere akın eden işçiler, kavurucu sıcak altında ağaçlardan tek tek topladıkları ürünleri çuvallara doldurarak zorlu bir mesai yürütüyor. Ancak bu yoğun emeğin karşılığı, tarladan markete uzanan süreçte üretici için büyük bir hayal kırıklığına dönüşüyor. Bahçede kilosu 395 liradan satılan fıstık, kısa sürede market raflarında 550 lirayı bulan fiyatlarla tüketiciye sunuluyor.
Emekçinin alın teri aracıların elinde eriyor
Gaziantep Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Cuma Yiğit, üreticinin yaşadığı mağduriyetin temelinde denetimsiz fiyat politikalarının yattığını vurguluyor. Yiğit, hasat döneminde fiyatların baskılandığını, sezon bittikten hemen sonra ise bu rakamların ikiye katlandığını belirterek, çiftçinin emeğinin korunması gerektiğini ifade ediyor. Mazot, gübre ve budama gibi yüksek girdi maliyetlerinin yanı sıra günlük 2 bin lirayı bulan işçi yevmiyeleri, üreticinin üzerindeki yükü daha da ağırlaştırıyor. Tarla ile market arasındaki yüzde 40'lık kar marjının kabul edilemez olduğunu savunan üreticiler, bu farkın zamanla yüzde 100'lere ulaştığına dikkat çekiyor.
Rekolte beklentisi ve maliyet kıskacı
Bu yıl yağışların etkisiyle rekoltede kısmi bir iyileşme yaşansa da, geçmiş yılların kuraklık etkileri hala hissediliyor. Gaziantep genelinde yaklaşık 50 bin tonluk bir ürün beklentisi olduğunu belirten yetkililer, fıstık ağaçlarının bakım sürecinin 25-35 yıl gibi uzun bir zaman dilimi gerektirdiğini hatırlatıyor. Fıstık üreticisi Mehmet Doğan, dedelerinden miras kalan bu mesleği sürdürmeye çalışırken karşılaştıkları zorlukları şu sözlerle özetliyor: Çiftçi, borçlarını ödemek ve masraflarını karşılamak için hasat zamanı ürününü elinden çıkarmak zorunda kalıyor. Aracılar ise bu durumu fırsata çevirerek ürünü stokluyor ve yüksek karla piyasaya sürüyor.
Çözüm arayışı: Sabit fiyat beklentisi
Üreticiler, devletin bu süreçte daha aktif bir rol üstlenmesini ve aracı ile üretici arasındaki uçurumu kapatacak düzenlemeler yapılmasını talep ediyor. Özellikle hasat döneminde fiyatların düşürülmesine yönelik müdahalelerin, köylünün emeğini değersizleştirdiğini belirten çiftçiler, geçen yıl 800 liradan satılan ürünün bu yıl 600-650 lira bandına çekilmesinin büyük bir haksızlık olduğunu savunuyor. 12 ay boyunca büyük bir özveriyle bakımını yaptıkları ürünün değerinde satılmasını isteyen üreticiler, komisyoncuların denetlenmesini ve çiftçinin alın terinin korunmasını bekliyor. Tarım sektörünün sürdürülebilirliği için sabit ve adil bir fiyat politikasının şart olduğunu dile getiren bölge halkı, yeşil altının gerçek sahiplerinin kazanç sağlayabileceği bir sistemin kurulması için yetkililerden destek bekliyor.
