ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile büyük bir uzlaşı sağlandığına dair açıklamaları Tahran tarafından temkinli bir dille karşılandı. İmza tarihine ilişkin iddiaları yalanlayan İran yönetimi, perde arkasındaki diplomatik trafiğin yoğunlaştığına işaret etti.
ABD Başkanı Donald Trump ile İran yönetimi arasında son günlerde tırmanan diplomatik hareketlilik, dünya kamuoyunun dikkatini bölgeye çevirdi. Trump, İran ile nükleer silahlanmayı engelleyecek kapsamlı bir anlaşmaya varıldığını ve imzaların hafta sonu veya pazartesi günü atılabileceğini duyurmuştu. Ancak Tahran cephesinden gelen açıklamalar, sürecin Washington'ın çizdiği takvimden farklı işlediğini ortaya koydu.
Diplomatik kanallarda temkinli iyimserlik
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump'ın imza tarihine yönelik iddialarını reddederek, spekülasyonlardan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Arakçi'nin "Mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı" ifadesi, iki ülke arasında yürütülen gizli müzakerelerin kritik bir aşamaya geldiği şeklinde yorumlandı. Trump'ın anlaşma sonrası Hürmüz Boğazı'nın açılacağı yönündeki açıklamaları ve hemen ardından gelen sert üslubu, taraflar arasındaki güven sorununun hala masada olduğunu gösteriyor.
Gözler Türkiye ve bölgesel aktörlerde
Sürecin sadece ABD ve İran ekseninde kalmadığı, bölgesel güçlerin de aktif rol aldığı biliniyor. Trump, Katar, BAE ve Suudi Arabistan liderleriyle temas halinde olduğunu belirtirken, Türkiye'nin süreçteki stratejik önemine dikkat çekti. ABD Başkanı, önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme gerçekleştireceğini ifade ederek Ankara'nın diplomatik ağırlığını teyit etti.
İsviçre ve Avusturya masada
Uluslararası basında yer alan bilgilere göre, taraflar nihai anlaşma öncesi bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmaya çalışıyor. Bloomberg'in kaynaklarına dayandırdığı habere göre, 14 Haziran'da Cenevre'de imzalanması planlanan metin için Viyana seçeneği de değerlendiriliyor.
14 maddelik yol haritası
İran basınında sızdırılan 14 maddelik taslak metin, müzakerelerin kapsamını gözler önüne seriyor. Anlaşma maddeleri arasında; savaşın kalıcı olarak durdurulması, deniz ablukasının kaldırılması, İran'a yönelik finansal yaptırımların askıya alınması ve 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma planı gibi kritik başlıklar yer alıyor. Özellikle İran'ın füze programı ve bölgesel direniş gruplarına desteğinin müzakere kapsamı dışında tutulması ise dikkat çeken detaylar arasında bulunuyor. Sürecin nihai aşaması için BM Güvenlik Konseyi onayı şart koşulurken, tarafların 60 günlük bir takvim üzerinde mutabık kalması bekleniyor.
