TBMM gündemine taşınan 12. Yargı Paketi, çocukların suça karışmasını engellemek ve adli süreçleri rehabilite edici bir yapıya kavuşturmak amacıyla kapsamlı düzenlemeleri beraberinde getiriyor.
Türkiye’nin hukuk sisteminde çocuklara yönelik yaklaşımı baştan aşağı değiştirmeye hazırlanan yeni kanun teklifi, Meclis Genel Kurulu’nda masaya yatırıldı. "Adli süreçteki çocuk" kavramıyla yeni bir dönemi başlatan düzenleme, sadece cezaları ağırlaştırmakla kalmıyor; ailelerin gözetim yükümlülüğünü artırıyor ve dijital dünyadan fiziksel güvenliğe kadar geniş bir yelpazede koruyucu tedbirler getiriyor.
Cezalar ağırlaşıyor, tekerrür hükümlerine düzenleme
Yeni teklif, özellikle ağır suçlarda caydırıcılığı artırmayı hedefliyor. 12-15 ve 15-18 yaş grupları için öngörülen ceza alt ve üst sınırları yukarı çekiliyor. Kasten öldürme veya ağır yaralama gibi suçlarda, hâkimin takdir yetkisi genişletilerek yaş indirimi gibi hükümlerin uygulanmaması seçeneği masaya getiriliyor. Ayrıca, daha önce 18 yaş olarak uygulanan tekerrür sınırı 15 yaşa çekilerek, suçu alışkanlık haline getiren çocuklara karşı daha sert bir yaptırım mekanizması kuruluyor.
Ailelerin sorumluluğu artık daha kritik
Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri, ebeveynlerin sorumluluk alanlarının genişletilmesi. Çocuklarının eğitim, bakım ve gözetim yükümlülüklerini ihmal eden anne ve babalara yönelik hapis cezaları artırılıyor. Eğer çocuğun işlediği ağır bir suçta ailenin ihmali tespit edilirse, ebeveynlere verilecek cezalar iki katına kadar çıkabilecek. Ayrıca, mahkeme tarafından verilen koruyucu tedbirlere uymayan aile üyelerine 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.
Dijital denetim ve sosyal rehabilitasyon
Teknoloji çağının getirdiği risklere karşı "dijital risklerden korunma tedbiri" uygulaması başlatılıyor. Riskli görülen çocukların internet ve cihaz kullanımları, mahkeme kararıyla belirli sürelerle denetlenebilecek. Bunun yanı sıra, suça sürüklenen çocuklar için kütüphane çalışmaları, çevre temizliği ve sosyal hizmetlerde görev alma gibi toplumsal hayata entegrasyonu destekleyen yeni yönlendirme tedbirleri devreye alınıyor.
Bıçak satışına sıkı takip
Sokak güvenliğini artırmak amacıyla kesici ve delici aletlerin satışı konusunda da yeni yasaklar geliyor. 18 yaşından küçüklere bıçak satılması tamamen yasaklanırken, internet üzerinden yapılan satışlar da bu denetim kapsamına alınıyor. Ruhsatsız iş yerlerinde bu tür aletlerin sergilenmesi durumunda ağır idari para cezaları uygulanacak.
Ceza infazında "suç türü" ayrımı
Çocukların ceza infaz kurumlarındaki yaşam koşulları da yeniden düzenleniyor. Artık çocuklar sadece yaşlarına göre değil, işledikleri suçun niteliğine göre de farklı bölümlerde tutulacak. Özellikle ağır suçlardan hüküm giyen çocukların, daha hafif suç işleyenlerle aynı ortamda bulunmasının önüne geçilecek. Ayrıca, bazı ağır suçlar için cezaevinde geçirilen sürenin koşullu salıverilme hesabındaki "iki gün sayılma" avantajı kaldırılarak, infaz sisteminde daha adil bir denge kurulması hedefleniyor.
