İnsan Hakları Derneği, ünlü sanatçının şarkı klibi üzerinden hedef alınmasına sert tepki göstererek, sanatsal ifadelerin kriminalize edilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Sanat dünyasında yankı uyandıran soruşturma kararına bir tepki de İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi LGBTİ+ Komisyonu’ndan geldi. Mabel Matiz’in "Ha Leylim" adlı şarkısı ve klibi nedeniyle "müstehcenlik" iddiasıyla yeniden soruşturma başlatılması, ifade özgürlüğü tartışmalarını tekrar alevlendirdi.
Sanat ve ifade özgürlüğü tehdit altında
İHD tarafından yapılan açıklamada, klibin içeriğinin hukuki bir zemine oturtulmasının sanat özgürlüğü adına endişe verici olduğu belirtildi. Komisyon, iki erkek arasındaki duygusal bağın veya aşkın görünür kılınmasının "müstehcenlik" kapsamında değerlendirilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, bu tür yaklaşımların sanatçılar üzerinde baskı kurmayı amaçladığını ifade etti.
Kültürel hafıza ve tarihsel referanslar
Açıklamada, söz konusu tepkilerin toplumsal değerlerle bağdaşmadığı iddiasına karşı tarihsel bir hatırlatma yapıldı. Divan edebiyatından şehrengizlere kadar uzanan geniş bir yelpazede, aynı cinse duyulan hayranlığın ve aşkın sanatsal bir ifade biçimi olarak yüzyıllardır bu coğrafyanın bir parçası olduğu vurgulandı. İHD, "Bugün 'aykırı' olarak nitelendirilen bu çeşitlilik, aslında kültürümüzün köklü bir mirasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
Geçmişin yasakçı zihniyetiyle mücadele
İHD, Türkiye’nin geçmişte sanatçılara ve farklı kimliklere uygulanan yasakçı politikalarından ders çıkarılması gerektiğini belirtti. 12 Eylül dönemi ve 90’lı yıllardaki sansür uygulamalarına atıfta bulunan komisyon, "müstehcenlik" kılıfı altında üretilen yeni baskı mekanizmalarının, geçmişin hatalı reflekslerinin bir yansıması olduğunu savundu.
Dayanışma mesajı: Aşk suç değildir
Açıklamasını Mabel Matiz ile dayanışma mesajıyla sonlandıran İHD, LGBTİ+ bireylerin varoluşunun ve aşklarının toplumun diğer kesimlerinden daha az meşru sayılamayacağını yineledi. "Sanat yargılanamaz, şarkılar susturulamaz" diyen komisyon, her türlü ayrımcı uygulamanın karşısında durmaya devam edeceklerini kamuoyuna duyurdu.
