Mahalle bakkalı artık geri dönüşüm merkezi: Boş şişeyi getirene 1 TL ödeniyor
İstanbul'da başlatılan Mobil DOA uygulaması, depozito iade sürecini market ve bakkallara taşıyarak geri dönüşümü mahalle ölçeğine indiriyor; vatandaş ambalaj başına 1 TL kazanırken esnaf da teşvik alıyor.
İstanbul'da çevre bilincini artırmak ve geri dönüşüm ağını genişletmek amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, yeni bir boyuta taşındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) iş birliğinde geliştirilen Mobil DOA uygulaması, büyük depozito makinelerine ihtiyaç duymadan mahalle esnafının birer iade noktasına dönüşmesini sağlıyor.
Mahalle esnafına güç veren teknoloji
Sisteme dahil olan bakkal, büfe ve marketlere ücretsiz olarak sağlanan el terminalleri, iade sürecini oldukça pratik hale getiriyor. Uygulama sayesinde esnaf, barkod okuma ve veri aktarımı gibi işlemleri tek bir cihaz üzerinden saniyeler içinde gerçekleştirebiliyor. Vatandaşlar, cep telefonlarındaki karekod ile sisteme giriş yaparak, ellerindeki DOA logolu ambalajları esnafa teslim ediyor. İşlem onaylandığı anda, ambalaj başına belirlenen 1 TL tutarındaki bedel, kullanıcının dijital cüzdanına anında yansıtılıyor.
Esnaf için hem destek hem de ek kazanç
Mobil DOA sistemi, sadece doğayı korumayı hedeflemiyor, aynı zamanda esnafa da ekonomik bir kapı aralıyor. Sisteme kayıtlı işletmeler, topladıkları her bir ambalaj için 50 kuruşluk teşvik ödemesi alıyor. Türkiye Çevre Ajansı Çevre Mühendisi Aybike Mısır, sistemin amacının depozito iade noktalarını vatandaşın ayağına götürmek olduğunu belirterek, "Makine kurulu olmayan bölgelerde esnafımızı sürece dahil ederek erişilebilirliği artırıyoruz. Bu, hem çevresel bir zorunluluk hem de sürdürülebilir bir ekonomi modeli" ifadelerini kullandı.
15 dakikada 200 iade
Uygulamayı dükkanında kullanmaya başlayan esnaf Ercan İnci, sistemin hızına dikkat çekerek, "Cihazın kullanımı oldukça basit. Yığılma yapmadan, yaklaşık 15 dakika gibi kısa bir sürede 200'e yakın ambalajı sisteme kaydedebiliyoruz. Hem müşterimiz kazanıyor hem de biz hizmetimiz karşılığında teşvik alıyoruz" dedi.
Vatandaşlar ise mahallelerindeki bakkala kadar gelen bu hizmetten oldukça memnun. Özellikle büyük market arama zorunluluğunun ortadan kalkması, geri dönüşüm alışkanlığının yaygınlaşması açısından kritik bir adım olarak görülüyor. Yetkililer, taleplerin artmasıyla birlikte Mobil DOA noktalarının İstanbul genelinde hızla yaygınlaşacağını belirtiyor.