Hürmüz krizi Türkiye'nin kasasını vurdu: Enerji faturasında 14 milyar dolarlık devasa artış
Küresel gerilimlerin tetiklediği enerji krizi, Türkiye'nin 2026 yılı bütçesinde ciddi bir yük oluştururken, uzmanlar bu maliyetin 14 milyar doları bulacağını öngörüyor.
Küresel piyasalarda yaşanan arz güvenliği endişeleri, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını doğrudan etkilemeye devam ediyor. ABD-İsrail ve İran ekseninde tırmanan gerilimin ardından Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tıkanıklık, fosil yakıt fiyatlarında sert bir tırmanışa neden oldu. Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını dışarıdan karşılayan Türkiye için bu durum, 2026 yılı sonuna kadar 14 milyar dolarlık ek bir maliyet anlamına geliyor.
Dışa bağımlılığın ağır faturası
Türkiye, enerji tüketiminin yaklaşık üçte ikisini ithalat yoluyla karşılıyor. Geçmişte Rusya-Ukrayna savaşıyla 80 milyar doları aşarak rekor kıran enerji faturası, Hürmüz Boğazı'ndaki son krizle birlikte yeniden gündemin ilk sırasına yerleşti. Dünya petrol arzı ve LNG ticaretinin beşte birinin gerçekleştiği bu stratejik noktadaki kesinti, hem petrol hem de doğalgaz fiyatlarını yukarı taşıdı. Hesaplamalara göre, bu ek yükün 7,7 milyar doları petrolden, 6,4 milyar doları ise doğalgazdan kaynaklanacak.
Petrol fiyatlarındaki varil başına 35 dolarlık artış, Türkiye ekonomisi üzerinde doğrudan bir baskı oluşturuyor. Özellikle karayolu ulaşımındaki yoğun akaryakıt kullanımı, bu maliyetin ana kaynağı olarak öne çıkıyor. Doğalgaz tarafında ise Türkiye'nin doğrudan bölgeye bağımlılığı düşük olsa da, küresel piyasalardaki fiyat artışları ve petrol fiyatlarına endeksli alım sözleşmeleri, maliyetlerin yılın son çeyreğinde daha da hissedilir hale geleceğini gösteriyor.
Elektrifikasyon çözüm olabilir mi?
Enerji ithalatına olan bağımlılığı kalıcı olarak kırmanın yolu ise ulaşımda elektrifikasyondan geçiyor. Veriler, Türkiye'de trafiğe çıkan her 1 milyon elektrikli aracın, yıllık 900 milyon dolarlık fosil yakıt ithalatını engellediğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, küresel krizlerin yarattığı bu ekonomik sarsıntıları minimize etmek için yenilenebilir enerji ve elektrikli ulaşım çözümlerine geçişin stratejik bir zorunluluk haline geldiğini vurguluyor.
