Yapay zekaya güvendi, 25 yıllık meslek hayatı bir anda kabusa döndü: Savunma dilekçesi başına iş açtı
Ankara’da bir hukuk davasında yapay zeka desteğiyle hazırlanan dilekçedeki teknik hata, tecrübeli bir avukatın jet hızıyla soruşturmalık olmasına yol açtı. Hukuk dünyasını ayağa kaldıran olay, savunma dokunulmazlığı tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Hukuk pratiğinde yapay zeka kullanımı, Ankara Kızılcahamam’daki bir Asliye Hukuk Mahkemesi’nde yaşanan olayla birlikte yargı camiasının gündemine oturdu. Çeyrek asırlık deneyime sahip Avukat E.Ç., davasını güçlendirmek adına başvurduğu yapay zeka aracının "kurbanı" oldu. Dilekçeye eklediği Yargıtay kararlarının içeriklerini doğru bulan ancak dosya künyelerini ve esas numaralarını uyduran yapay zeka, tecrübeli hukukçuyu zor durumda bıraktı.
Duruşma salonunda fark edilen bu teknik aksaklık, mahkeme tarafından anında yargı makamlarına taşındı. Karşı tarafın itirazı üzerine mahkeme, aynı gün içerisinde hem Ankara Barosu’na hem de savcılığa suç duyurusunda bulundu.
İsnat edilen suçun tanımı yapılamadı
Soruşturma sürecindeki en dikkat çekici detay ise avukata yöneltilen suçlamanın belirsizliği oldu. Savcılığın herhangi bir suç tanımı yapmadan soruşturma başlatmasına tepki gösteren E.Ç., "Ortada kasıtlı bir durum yok, sadece sehven yapılmış bir teknik hata söz konusu. Hangi suçla itham edildiğim dahi ifade tutanağında açıklanmadı. 25 yıllık kariyerimde böyle bir süreçle karşılaşmadım" ifadelerini kullandı.
Savunma hakkına yönelik bir baskı mı?
Olayın perde arkasında, avukatın karşı tarafın "rüşvet" iddialarına yanıt vermek amacıyla bu dilekçeyi hazırladığı ortaya çıktı. Meslek örgütleri ise yaşanan durumu "savunma mesleğine yönelik bir gözdağı" olarak nitelendiriyor. Avukat Hakları Grubu Ankara Genel Koordinatörü Emrah Altunoğlu, hakim ve savcıların hatalarının doğal karşılandığı bir sistemde, avukatların teknik bir hata nedeniyle ceza soruşturmasıyla karşı karşıya kalmasının kabul edilemez olduğunu savundu.
Hukukta yapay zeka kullanımı mercek altında
Altunoğlu, yargı sistemindeki çifte standarda dikkat çekerek, "Birleşmiş Milletler Havana Kuralları gereği avukatlar, mesleki faaliyetleri nedeniyle baskı altına alınamaz. Bu durum, yurttaşların adil yargılanma hakkını doğrudan tehdit ediyor" uyarısında bulundu. Yaşanan kriz, yapay zekanın hukuk alanındaki denetimsiz kullanımının yaratabileceği riskleri ve bu teknolojinin sınırlarının belirlenmesi gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi.
