Hakkari ve çevresinde, olası bir deprem felaketine karşı önleyici tedbirler kapsamında kritik bir adım atıldı. Bölgedeki eğitim kurumlarının yapısal güvenliğini mercek altına alan yetkililer, depreme karşı dayanıksız olduğu tespit edilen toplam 18 okul binasının yıkılmasına karar verdi. Yıkım çalışmaları hızla devam ederken, bu okullarda eğitim gören öğrencilerin mağduriyet yaşamaması adına çevre okullara nakil işlemleri tamamlandı. Yüksekova ilçesinde uzun yıllardır hizmet veren öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu binası da güvenlik gerekçesiyle yıkılan yapılar arasında yerini aldı.
Eğitim kurumlarında kapsamlı yıkım seferberliği
Hakkari merkezde Cengiz Topel İlk ve Ortaokulu, Atatürk İlk ve Ortaokulu, Fatih Sultan Mehmet İlk ve Ortaokulu, Kazım Karabekir İlk ve Ortaokulu, Milli Eğitim Vakfı İlk ve Ortaokulu, TOBB Eğitim Merkezi ve Güzel Sanatlar Lisesi binaları yıkım programına dahil edildi. Çukurca ilçesinde Şehit Bilal Soybilgiç İlk ve Ortaokulu, Şemdinli ilçesinde ise Şehit Tahir Töre Yatılı Bölge Okulu için de aynı karar uygulandı. Yüksekova'da ise İnanlı Mahallesi'ndeki 75’inci Yıl İlkokulu, 75’inci Yıl Ortaokulu, 75’inci Yıl İmam Hatip Ortaokulu ile bu okullara ait pansiyon ve öğretmen lojmanları, Kadıköy İlk ve Ortaokulu, Güngör Mahallesi'ndeki 5 Mayıs İlk ve Ortaokulu, Yeni Mahalle'deki Sabancı İlk ve Ortaokulu ile Köprücük köyündeki ilk ve ortaokulun yıkımına başlandı.
Zemin sıvılaşması ve deprem riski uyarısı
Bölgenin sismik hareketliliği, uzmanları endişelendirmeye devam ediyor. Hakkari ve ilçeleri, Şemdinli-Yüksekova Fay Zonu ile Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı gibi aktif sismik kaynakların etkisi altında bulunuyor. Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür'ün daha önce dikkat çektiği Şemdinli'deki Çubuklu fay kolunun 7 büyüklüğüne varan deprem üretme potansiyeli, bölgedeki yapı stokunun ne kadar kritik bir öneme sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Yüksekova İnşaat Mühendisleri Odası üyesi Selçuk Atsız, özellikle Yüksekova Ovası'ndaki yapılaşmanın zemin sıvılaşması riski taşıdığını belirterek, bölgenin geçmişte bataklık ve dere yatağı özelliği gösterdiğini hatırlattı. Atsız, bazı noktalarda bir metre kazı yapıldığında dahi su çıktığını vurgulayarak, bu tür zeminlerde bilimsel etütler yapılmadan inşa edilen yapıların büyük tehlike arz ettiğini ifade etti.
Bilimsel veriler ışığında güvenli yapılaşma çağrısı
İnşaat Mühendisleri Odası olarak kamu kurumlarına ücretsiz teknik destek sağlamaya hazır olduklarını belirten Selçuk Atsız, yapıların incelenmesi, karot alınması ve beton dayanımının ölçülmesi süreçlerinin hayati önem taşıdığını kaydetti. Denetimsiz yapılaşmanın sadece ruhsat eksikliğiyle açıklanamayacağını, zemin etüdü ve sondaj çalışması yapılmadan inşa edilen her binanın risk oluşturduğunu dile getiren Atsız, TOKİ konutlarının genellikle daha sert zeminlerde ve dağ eteklerinde konumlandırıldığını, ancak ovadaki yapılaşmanın kontrolsüz bir şekilde genişlediğini belirtti. İmar ve şehir planlamasının mutlaka bilimsel veriler ışığında, mühendislik önlemleri alınarak yapılması gerektiğini savunan uzmanlar, bölgedeki tüm yapıların teknik denetimlerden geçirilmesi gerektiği konusunda uyarılarını yineliyor.
