Akdeniz'in turkuaz sularının altında, yıllardır sessizliğini koruyan bir askeri miras, yerli ve milli imkanlarla geliştirilen bir teknoloji sayesinde yeniden gün yüzüne çıktı. Antalya'nın Kaş ilçesi açıklarında, özellikle dalış tutkunlarının yakından tanıdığı Güvercin Adası bölgesinde yürütülen bir sualtı keşif faaliyeti, beklenmedik bir görüntüyle sonuçlandı. STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ tarafından tasarlanan insansız otonom sualtı aracı STM NETA 300, bölgedeki tarama çalışmaları sırasında deniz tabanında yatan batık tankı başarıyla tespit ederek görüntüledi. Bu operasyon, aracın sadece askeri değil, aynı zamanda arkeolojik ve çevresel gözlem kabiliyetlerini de kanıtlar nitelikteydi.
Mavi Vatan'da otonom devriye
STM NETA 300, sadece bir görüntüleme cihazı olmanın ötesinde, denizlerdeki güvenlik anlayışını kökten değiştirecek bir mühendislik harikası olarak öne çıkıyor. STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, bu başarının tesadüf olmadığını belirterek, şirketin askeri denizcilikteki köklü tecrübesini yapay zeka ve otonomi teknolojileriyle birleştirdiklerini vurguladı. Güleryüz, NETA'nın mavi vatanın kalbi Akdeniz'de gerçekleştirdiği bu görevin, Türkiye'nin sualtı teknolojilerinde ulaştığı seviyeyi net bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti. STM'nin insansız deniz sistemleri ailesi, NETA 300 ile sınırlı kalmayıp, TENGİZ insansız denizaltısı ve kamikaze insansız deniz aracı STM YAKTU ile genişleyerek su altından su üstüne kadar her türlü harekât ihtiyacına yanıt verecek şekilde kurgulanıyor.
Mayın tehditlerine karşı yüksek teknoloji
Aracın Kaş'taki keşif başarısı, aslında daha önce katıldığı zorlu görevlerin bir devamı niteliğinde. Ekim ayında Antalya'da düzenlenen TURNAs-2026 Tatbikatı'nda sahne alan STM NETA 300, burada gerçek bir mayın tehdidi senaryosunda görev almıştı. Gelişmiş sonar sistemleri ve yüksek çözünürlüklü sensörleri sayesinde, intikal rotası üzerindeki mayın benzeri tehditleri otonom olarak tespit eden araç, ana deniz unsurlarının güvenliğini sağlama konusunda ne kadar kritik bir rol üstlenebileceğini kanıtladı. Deniz tabanı harbi kapsamında boru hatlarının incelenmesi ve kritik tesislerin korunması gibi görevlerde de yüksek performans sergileyen sistem, Türk Deniz Kuvvetleri'nin envanterine girmeye hazırlanıyor.
Kompakt tasarım, derin sularda üstün performans
Adını denizcilik dilinde emniyet ve hazırlıklı olma anlamlarına gelen NETA tabirinden alan bu teknoloji, modüler yapısıyla dikkat çekiyor. Sadece iki kişi tarafından taşınabilen kompakt tasarımı, 300 metre derinliğe kadar inebilmesine ve 24 saat boyunca kesintisiz görev yapabilmesine olanak tanıyor. 5 knot sürate ulaşabilen araç, yandan taramalı sonar ve boşluk doldurma sonarı gibi donanımlarla donatılmış durumda. İhtiyaç duyulduğunda sentetik açıklıklı sonar (SAS) entegrasyonu ile tarama alanını genişletebilen STM NETA 300, askeri istihbarat ve liman savunmasının yanı sıra deniz arkeolojisi ve yenilenebilir enerji tesislerinin denetimi gibi sivil alanlarda da geniş bir kullanım yelpazesi sunuyor. Kaş'ta görüntülenen o tank ise, 2017 yılında dalış turizmini canlandırmak ve yapay resif oluşturmak amacıyla bölgeye yerleştirilmişti; bugün ise milli teknolojimizin başarısına tanıklık eden sessiz bir şahit olarak derinliklerdeki yerini koruyor.
