Sanayide artık sadece ne ürettiğin değil, nasıl ürettiğin de konuşuluyor. Enerji fiyatları ve su kaynakları her geçen gün daha kritik hale gelirken, üreticiler de bu baskıya göre şekilleniyor. Yalova'daki dev tesisleriyle akrilik elyaf üretiminde dünya devleri arasında yer alan Aksa Akrilik de bu dönüşümün tam ortasında.
Şirketin yayımladığı 2025 uyumlu sürdürülebilirlik raporu, verimlilik konusunda iddialı hedefler koyan bir firmanın elini güçlendiren sonuçlar içeriyor. Özellikle su ve enerji kalemlerindeki iyileştirmeler, yalnızca çevresel bir başarı olarak değil, aynı zamanda maliyetleri düşüren operasyonel bir kazanç olarak da okunmalı.
Su tasarrufunda hedef aşıldı
Raporun en çarpıcı verisi, su tüketimindeki düşüş. Firma, 2021'de 3,2 milyon metreküp olan tatlı su kullanımını 2025 sonunda 1,5 milyon metreküpe çekmeyi başardı. Bu, yaklaşık yüzde 52'lik bir azalmaya denk geliyor. Oysa şirketin bu dönem için koyduğu hedef yüzde 30'du. Yani taahhütlerinin neredeyse iki katını gerçekleştirmişler.
Bu tasarrufu nasıl yaptıkları da raporda net şekilde anlatılıyor. Üretimin ilk aşaması olan polimerizasyonda su tüketimini azaltan yeni uygulamalar devreye alınmış. Atık suyun ve hammaddenin geri kazanımı sağlanarak aynı kaynak tekrar üretime sokuluyor. Boyama proseslerinde yapılan teknolojik iyileştirmeler de su kullanımını ciddi oranda aşağı çekmiş.
Atık ısıdan enerji üretimi
Enerji tarafında da benzer bir tablo var. Üretim sırasında ortaya çıkan atık ısıyı tekrar sisteme kazandırmayı hedefleyen firma, bu alanda yıllık ortalama 20 bin MWh'lik bir kullanım öngörmüştü. 2025'teki gerçekleşme ise 76 bin MWh'yi buldu. Bu rakam, hedefin yaklaşık dört katı.
Bağlı ortaklığı Akset Enerji'nin katkısıyla birlikte toplamda 102 bin MWh'yi aşan atık ısı, yeniden üretim süreçlerinde değerlendirilmiş. Bu uygulama, dışarıdan alınacak enerji ihtiyacını azaltırken, üretimin karbon ayak izini de doğrudan küçültüyor.
Emisyon hedefi ve yeni ürünler
Şirketin önümüzdeki dönem için taahhüdü ise daha da iddialı. 2035'e kadar Kapsam 1 sera gazı emisyonlarını 2021 baz yılına göre yüzde 40 azaltmayı planlıyor. Bu hedefe ulaşmak için enerji verimliliği projeleri, daha verimli makinelere geçiş ve alternatif enerji kaynaklarının kullanımı gibi başlıklar üzerinde çalışılıyor.
Ar-Ge tarafında da sürdürülebilirlik ön plana çıkıyor. Sürdürülebilir ürün inovasyonlarının toplam Ar-Ge projeleri içindeki payı yüzde 38'e ulaşmış durumda. Bu alandaki örneklerden biri, yeni nesil bir akrilik elyaf türü. Bu ürün, geleneksel yöntemlere göre tek banyoda boyanabiliyor. Bu da su tüketiminde ve işlem süresinde yüzde 35'e, enerji tüketiminde ise yüzde 30'a varan tasarruf sağlıyor.
Bundan sonraki süreçte firmanın asıl sınavı, 2035 emisyon hedefini tutturmak olacak. Özellikle Türkiye'de kurulması planlanan Emisyon Ticaret Sistemi devreye girdiğinde, karbon maliyetleri doğrudan bilançolara yansıyacak. Bu noktada bugün atılan adımlar, yarının rekabet gücünü belirleyecek.
