Havacılık ve uzay teknolojilerinde geleceğin mühendisleri, roket biliminin en zorlu aşamalarından biri olan dikey iniş teknolojisini kusursuzlaştırmak için TEKNOFEST 2026 sahnesinde bir araya geliyor. TÜBİTAK yürütücülüğünde gerçekleştirilen Dikey İnişli Roket Yarışması, gençlerin sadece teorik bilgilerini değil, aynı zamanda karmaşık sistem mühendisliği becerilerini de sahaya yansıttığı dev bir teknoloji arenasına dönüşmüş durumda. 14-18 Eylül tarihleri arasında TÜBİTAK SAGE kampüsünde gerçekleşecek olan final süreci, roketlerin gökyüzünden kontrollü bir şekilde yere inmesini sağlayacak otonom sistemlerin gerçek atışlarla test edilmesine olanak tanıyor.
Dünyada bir ilk: Soğuk gaz itki sistemiyle otonom iniş
2022 yılından bu yana düzenlenen bu özel yarışma, Soğuk Gaz İtki Sistemi teknolojisini kullanan dünyadaki ilk ve tek organizasyon olma unvanını koruyor. Yarışmanın temel amacı, roketlerin sadece gökyüzüne yükselmesini değil, uçuşun ardından Havada Askıda Tutma Sistemi ile entegre bir şekilde, tamamen otonom ve kontrollü olarak yere inmesini sağlamak. Final atışlarında roketler, yaklaşık 8 ila 10 metre irtifaya kadar sistem tarafından kaldırıldıktan sonra serbest bırakılıyor. İşte tam bu noktada, gençlerin tasarladığı aviyonik sistemler ve otonom kontrol mekanizmaları devreye girerek roketin yapısal bütünlüğünü koruyacak şekilde yumuşak bir iniş gerçekleştirmesini sağlıyor. Hedeflenen bölgeye 0 ile 0,2 m/s arasındaki bir hızla iniş yapmak, yarışmanın en kritik ve zorlayıcı kriteri olarak öne çıkıyor.
15 finalist takımın zorlu mühendislik sınavı
Bu yılki yarışmaya Türkiye genelinden 331 farklı takım başvuru yaparak büyük bir rekabet ortamı oluşturdu. Titizlikle yürütülen ön tasarım, kritik tasarım ve atışa hazırlık raporu değerlendirmelerinin ardından, 15 başarılı takım final aşamasına kalmayı başardı. Toplamda 149 genç mühendis adayının yer aldığı bu finalist gruplar, 18-29 yaş aralığındaki katılımcılardan oluşuyor. Takımların başarısı, sadece roketin mekanik tasarımına değil, aynı zamanda uçuş kontrolü, elektrik-elektronik sistemler ve yazılım gibi farklı disiplinlerin birbiriyle uyumlu çalışmasına bağlı. Bu disiplinler arası yaklaşım, gençlerin profesyonel iş hayatındaki sistem mühendisliği süreçlerini şimdiden deneyimlemelerine imkan tanıyor.
Beş günlük final maratonu ve ödül heyecanı
TÜBİTAK SAGE kampüsünde 14 Eylül itibarıyla başlayan final haftası, takımlar için oldukça yoğun bir takvimi beraberinde getiriyor. İlk gün yapılan oryantasyon ve teknik kontrollerin ardından, 15 ve 16 Eylül tarihlerinde sızdırmazlık testleri ve kalkış denemeleri gerçekleştiriliyor. Yarışmanın en kritik aşaması olan iniş denemeleri ise 16 Eylül'den itibaren başlayarak, 17 ve 18 Eylül'deki final atışlarıyla zirveye ulaşıyor. Beş gün sürecek bu zorlu maratonun sonunda, roketlerini en başarılı şekilde hedefe indiren takımlar toplam 750 bin TL değerindeki ödül havuzundan pay alacak. Birinci takıma 300 bin TL, ikinciye 250 bin TL ve üçüncüye 200 bin TL ödül verilecek olan yarışma, gençlerin uzay teknolojilerine olan ilgisini artırırken, Türkiye'nin bu alandaki yerli ve milli teknoloji hamlesine de büyük katkı sağlıyor.
