Dünyanın en kalabalık 18. şehri konumundaki İstanbul'da milyonlarca insanı her gün esir alan trafik sorunu, sadece araç sayısının fazlalığından değil, aynı zamanda mevcut kuralların uygulanmasındaki zafiyetlerden kaynaklanıyor. İstanbul Ulaşım Koordinasyon Kurulu (UKOME) tarafından alınan kararlar gereği, ağır vasıtaların sabah 06.00 ile 10.00, akşam ise 16.00 ile 22.00 saatleri arasında trafiğe çıkması yasaklanmış durumda. Ancak D100 karayolu gibi kentin can damarı sayılan ana arterlerde bu kuralın adeta yok sayılması, trafikteki tıkanıklığı içinden çıkılmaz bir hale getiriyor.
Yasak saatlerde ağır vasıta yoğunluğu
Denetimlerin yetersizliği ve EDS sistemlerinin caydırıcılığının sorgulanması, ağır vasıta sürücülerinin yasaklı saatlerde dahi yolları kullanmaya devam etmesine neden oluyor. Yapılan gözlemler, trafiğin en yoğun olduğu saatlerde yoldaki araçların yüzde 15'inden fazlasının ağır vasıtalardan oluştuğunu ortaya koyuyor. Bu durum, zaten kapasitesinin üzerinde çalışan yollarda akışın tamamen durma noktasına gelmesine yol açıyor. Zeytinburnu'ndan yola çıkan bir aracın, sadece 26 kilometrelik Beylikdüzü mesafesini 1 saat 55 dakikada kat edebilmesi, yaşanan bu ulaşım krizinin boyutlarını gözler önüne seriyor.
İBB'nin yavaş ilerleyen bakım çalışmaları
Trafik çilesini katlayan bir diğer önemli unsur ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) ana arterlerde yürüttüğü yol ve köprü bakım çalışmaları olarak öne çıkıyor. Okulların tatil olduğu dönemlerde yapılması gereken bu çalışmaların, trafik akışının en yoğun olduğu eğitim dönemlerine bırakılması sürücülerin tepkisini çekiyor. Üstelik çalışmaların gece mesaisi yapılmadan, az sayıda personelle ve oldukça yavaş bir tempoda sürdürülmesi, birkaç günlük işlerin haftalarca sürmesine neden oluyor. Vatandaşlar, bu plansızlığın günlük yaşam kalitesini ciddi oranda düşürdüğünü ifade ediyor.
Çözüm arayışları ve yeni nesil öneriler
Sürücüler, İstanbul Valiliği'nin UKOME kararlarının uygulanması konusunda daha sıkı bir denetim mekanizması kurmasını talep ediyor. Yapılacak etkin denetimlerin, trafik yoğunluğunu yüzde 20 oranında azaltabileceği öngörülüyor. Öte yandan, COP 31 toplantılarında gündeme gelen sürdürülebilirlik ve karbon salınımının azaltılması hedefleri, İstanbul trafiği için de yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Özellikle Amerika'daki bazı eyaletlerde uygulanan, tek sürücülü araçların sadece belirli şeritleri kullanmasına izin veren ve araç paylaşımını teşvik eden modellerin İstanbul'da da değerlendirilmesi gerektiği savunuluyor. Metropol sakinleri, hem zamandan hem de akaryakıttan tasarruf sağlayacak bu tür radikal adımların, şehir içi ulaşımı daha verimli kılacağını düşünüyor.
