Mevsim geçişleri ile birlikte hayatımıza giren burun tıkanıklığı, şiddetli boğaz ağrısı, öksürük ve yüz bölgesinde hissedilen o rahatsız edici basınç hissi, pek çoğumuzun aşina olduğu sağlık sorunları arasında yer alıyor. Ancak benzer belirtilerle seyreden her üst solunum yolu enfeksiyonu, aynı kök nedene dayanmıyor. Günümüzde en sık yapılan hatalardan biri, belirtilerin şiddetini doğrudan bir antibiyotik ihtiyacı olarak yorumlamak oluyor. Oysa antibiyotikler yalnızca bakterilere karşı savaşan güçlü araçlardır ve virüslerin neden olduğu soğuk algınlığı gibi durumlarda hiçbir iyileştirici etki göstermezler. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2025 yılına ait küresel sürveyans verileri, bu konudaki tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor. 2023 yılında dünya genelinde laboratuvar ortamında doğrulanmış bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda birinin, mevcut antibiyotik tedavilerine karşı direnç geliştirdiği tespit edildi. Bu direncin temelinde ise uygunsuz ve aşırı antimikrobiyal kullanımı yatıyor.
Yanlış Tedavi Gelecekteki İyileşme Şansımızı Yok Ediyor
Kulak Burun Boğaz Uzmanı Dr. Özlem Atmış, üst solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotik kullanımına dair yaygın yanılgılara dikkat çekerek, her burun akıntısının veya geçmeyen tıkanıklığın bakteriyel bir sinüzit anlamına gelmediğini belirtiyor. Atmış, hekimler için asıl belirleyici olanın hastalığın başlangıç süreci, toplam süresi ve belirtilerin zaman içindeki değişim seyri olduğunu ifade ediyor. Viral, post-viral ve bakteriyel tabloları birbirinden ayırmadan antibiyotik reçete etmenin veya kullanmanın doğru bir yaklaşım olmadığını vurgulayan uzman, gereksiz yere kullanılan her antibiyotiğin aslında gelecekte gerçekten ihtiyaç duyduğumuz bir anda ilacın etkisiz kalmasına yol açtığını hatırlatıyor. Tedavide antibiyotiklerin oldukça değerli olduğunu, ancak direnç gelişimi nedeniyle bu silahların etkisizleştiğini belirten Atmış, doğru hastada ve doğru zamanda ilaç kullanımının hayati önem taşıdığını savunuyor.
Sinüzit Tedavisinde Tek Tip Yaklaşım Dönemi Kapandı
Sinüzit olarak bilinen rinosinüzit vakalarında da hastaların yaşadığı belirtiler birbirine çok benzese de, hastalığın altında yatan nedenler ve seyir süreçleri büyük farklılıklar gösterebiliyor. Avrupa Rinoloji Derneği’nin EPOS 2020 rehberinde de vurgulandığı üzere, akut rinosinüzit vakalarının büyük çoğunluğunda antibiyotiklerin hastalığın iyileşme süreci üzerinde sınırlı bir etkisi bulunuyor. Sadece bakteriyel akut rinosinüzit şüphesi taşıyan seçilmiş hasta gruplarında antibiyotik tedavisi bir seçenek olarak değerlendirilebiliyor. Bu nedenle, özellikle uzun süren, tekrarlayan veya şiddeti giderek artan şikayetlerde, hastaların kendi kendilerine tedavi uygulamak yerine mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmaları gerekiyor. Doğru tanı ve uygun tedavi yaklaşımı, hem hastanın o anki sağlığını korumak hem de antibiyotiklerin gelecekteki etkinliğini muhafaza etmek adına kritik bir rol oynuyor.
Sağlık Dünyası Antimikrobiyal Direnci Masaya Yatırıyor
Üst solunum yolu enfeksiyonları, sinüs sağlığı ve bilinçli tedavi yöntemleri, 23-25 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenecek olan 7. Fonksiyonel Tıp Kongresi’nin ana gündem maddeleri arasında yer alacak. Yaklaşık 300 hekim, 300 eczacı ve çok sayıda diyetisyenin katılımıyla gerçekleşecek olan bu önemli kongrede, koruyucu sağlık hizmetlerinden kronik hastalık yönetimine, mikrobiyotadan bağışıklık sistemine kadar pek çok konu derinlemesine ele alınacak. Farklı disiplinlerden uzmanların bir araya geleceği bu platformda, antimikrobiyal direnç ve bilinçli ilaç kullanımı gibi toplum sağlığını doğrudan ilgilendiren konular, güncel bilimsel yaklaşımlar ışığında masaya yatırılacak. Uzmanlar, bu tür kongrelerin sağlık okuryazarlığını artırmak ve gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçmek adına önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
