Yaz tatilinde çocukların günlük düzeni, okul dönemindeki kadar katı olmasa da tamamen serbest bırakılmamalı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Selami Bayrakdar, tatil boyunca uyku, beslenme ve ekran kullanımı gibi konularda dengenin korunması gerektiğini vurgulayarak ailelere önemli tavsiyelerde bulundu.
Liv Hospital Vadistanbul Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Selami Bayrakdar, yaz aylarında çocukların günlük yaşam alışkanlıklarında ciddi değişimler yaşanabildiğini belirtti. Okul döneminde ders saatleri ve sosyal aktivitelerle belirlenen düzen, tatil döneminde yerini kontrolsüz bir sürece bırakabiliyor. Uzman Bayrakdar, bu süreçte en sık karşılaşılan sorunların başında geç yatıp geç kalkma, öğün atlama, sağlıksız atıştırmalıklara yönelme, ekran başında geçirilen sürenin artması ve fiziksel hareketliliğin azalması olduğunu söyledi.
Tatilin bir dinlenme dönemi olduğunu ancak bu dönemin tamamen kuralsız geçmesinin çocukların psikolojisini ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Bayrakdar, "Çocuk elbette tatil yaptığını hissetmeli. Ancak özgürlük ile düzensizlik aynı şey değil. Yaz tatilinde rutinler tamamen kaldırılmamalı, biraz esnetilmeli" dedi. Özellikle uyku düzeninin birkaç hafta içinde gece ile gündüzün yer değiştirmesine neden olacak kadar bozulmasının, büyüme ve gelişmeyi olumsuz etkileyebileceğini belirten Bayrakdar, okul dönemine göre bir saatlik esnemenin normal olduğunu ancak toplam uyku süresinin korunması gerektiğini dile getirdi.
Ekran kullanımı konusunda da uyarılarda bulunan Bayrakdar, Dünya Sağlık Örgütü'nün 2 yaş altı çocuklar için ekran kullanımından kaçınılması, 2-4 yaş için ise günlük bir saat ile sınırlandırılması önerisini hatırlattı. Okul çağı çocukları için ise ekranın uyku, fiziksel aktivite ve aile ile geçirilen zamanın yerini almaması gerektiğini vurgulayan Bayrakdar, "Tatil, ekran süresinin sınırsız olduğu bir dönem olmamalıdır" ifadelerini kullandı. Ebeveynlere yasaklayıcı bir dil yerine alternatif aktiviteler sunmalarını öneren Bayrakdar, "Ekranı kapat demek yerine, 'Haydi şimdi sahile inelim' veya 'Bisiklet sürelim' gibi seçenekler üretilebilir. Elinde sürekli telefon olan bir ebeveynin çocuğuna 'tableti bırak' demesi çoğu zaman etkili olmuyor" dedi.
Hareketin çocuk gelişimindeki önemine değinen Bayrakdar, Dünya Sağlık Örgütü'nün 5-17 yaş grubu için önerdiği günde en az 60 dakikalık fiziksel aktivitenin altını çizdi. Yüzme, bisiklet ve park oyunları gibi aktivitelerin değerli olduğunu belirten Bayrakdar, "Çocuğun her dakikasını kurslarla doldurmak yerine biraz sıkılmasına, kendi oyununu kurmasına ve hareket etmesine de fırsat vermeliyiz" diye konuştu.
Beslenme düzeninde de ana öğünlerin korunması gerektiğini söyleyen Bayrakdar, ara öğünlerde meyve, yoğurt ve kuruyemiş gibi sağlıklı alternatiflerin tercih edilmesini önerdi. Dondurma gibi yaz ikramlarının tamamen yasaklanmaması gerektiğini ancak porsiyon kontrolünün önemli olduğunu belirtti.
Sıcak havalarda çocukların sıvı kaybına karşı daha hassas olduğunu vurgulayan Bayrakdar, suyun çocuğun istemesi beklenmeden düzenli aralıklarla teklif edilmesi gerektiğini söyledi. Güneşten korunmada şapka ve gölgenin önemine dikkat çeken Bayrakdar, en az SPF 30 koruma faktörlü güneş kremlerinin kullanılması ve özellikle öğle saatlerinde doğrudan güneşe çıkılmaması gerektiğini ifade etti.
Havuz ve denizde enfeksiyon riskinin yanı sıra en büyük tehlikenin boğulma olduğunu hatırlatan Bayrakdar, "Küçük bir çocuğun yanında bir yetişkinin yalnızca bulunması yetmez; kesintisiz şekilde çocuğu takip etmesi gerekir. Telefonla ilgilenmek için birkaç dakikalığına dikkatin dağılması bile ciddi sonuçlara yol açabilir" dedi.
Yaz tatilinin ikinci bir okul dönemine dönüştürülmemesi gerektiğini ancak öğrenmenin de tamamen durmaması gerektiğini belirten Bayrakdar, kitap okuma, ailece oyun oynama ve günlük hayattaki aktivitelerle öğrenmenin doğal akışta devam edebileceğini söyledi. Tatilde mükemmel bir programdan çok dengeyi önemsediğini belirten Bayrakdar, ailelere şu önerilerde bulundu: "Çocuk biraz daha geç yatabilir ama gece-gündüz düzeni bozulmasın. Dondurma yiyebilir ama ana öğünlerin yerini atıştırmalıklar almasın. Tablet kullanabilir ama hareketin, uykunun ve arkadaşlarının yerini ekran doldurmasın. Ders yükü azaltılabilir ama kitap, merak ve öğrenme tamamen hayatından çıkmasın."
