Türkiye'nin köklü sivil toplum kuruluşlarından Yeşilay, tütün kontrol politikalarına dair yürüttüğü geniş kapsamlı kamuoyu araştırmalarının sonuçlarını İstanbul'daki Sepetçiler Kasrı'nda kamuoyuyla paylaştı. 4207 sayılı Kanun çerçevesinde gündeme gelen yeni yasal düzenlemelerin toplumdaki karşılığını ölçmek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma, vatandaşların tütün ve nikotin ürünlerine karşı oldukça net bir tavır takındığını ortaya koydu. Dijital kanallar üzerinden bin 461, Türkiye'nin yedi bölgesinde ise yüz yüze 5 bin 481 kişinin katılımıyla yürütülen araştırmalar, toplumun tütünle mücadele konusundaki beklentilerini ve hassasiyetlerini detaylı bir şekilde gözler önüne serdi. Özellikle çocukların ve gençlerin bağımlılıktan korunması adına atılacak adımların, halk nezdinde çok güçlü bir karşılık bulduğu gözlemlendi.
Yeni nesil ürünlere karşı yüksek zarar algısı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, elektronik sigara, puff ürünleri ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni nesil nikotin kaynaklarına yönelik toplumsal algı oldu. Katılımcıların ezici bir çoğunluğu, bu ürünlerin sağlığa zararlı olduğu konusunda hemfikir. Verilere göre, elektronik sigarayı zararlı olarak tanımlayanların oranı yüzde 96,3 seviyesindeyken, puff ürünlerinde bu oran yüzde 92,9, ısıtılmış tütün ürünlerinde ise yüzde 91,5 olarak ölçüldü. Bu sonuçlar, toplumun yeni nesil ürünlerin masum olduğu yönündeki pazarlama stratejilerine karşı oldukça dirençli olduğunu ve bu ürünlerin yarattığı tehlikenin farkında olduğunu kanıtlıyor. Uzmanlar, bu ürünlerin daha az zararlı olduğu yönündeki yanıltıcı bilgilerin bilimsel gerçeklerle bağdaşmadığını vurguluyor.
Tütünsüz bir gelecek için toplumsal mutabakat
Araştırmada öne çıkan bir diğer önemli başlık ise Tütünsüz Nesil yaklaşımı oldu. 2015 yılı ve sonrasında doğan bireylere tütün ürünlerinin satışının tamamen yasaklanmasını öngören bu radikal yaklaşıma, dijital araştırmaya katılanların yüzde 89,3'ü, saha araştırmasına katılanların ise yüzde 83,2'si destek verdi. Ayrıca, tütün ürünlerinin satış noktalarında görünürlüğünün azaltılmasına yönelik talepler de oldukça yüksek. Katılımcıların yüzde 84,5'i ürünlerin sergilenmesinin engellenmesini desteklerken, dijital platformlardaki kısıtlamaların artırılmasına yönelik destek yüzde 89,6 seviyesinde gerçekleşti. Kamusal alanlarda tütün kullanımının sınırlandırılması ise toplumun yüzde 91,6'sı tarafından olumlu karşılanıyor.
Uzmanlardan yasal düzenlemelere tam destek
Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, toplumun bu konuda gösterdiği kararlılığın çok kıymetli olduğunu belirterek, Sağlık Bakanlığı tarafından atılan adımların aciliyetine dikkat çekti. Dinç, 106 yıllık bir kurum olarak bu yasal düzenlemelerin Meclis'ten geçmesini umut ettiklerini ifade etti. Yeşilay Bilim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Toker Ergüder ve Prof. Dr. H. Volkan Kara ise tütün endüstrisinin kirli oyunlarına karşı toplumun bilinçli olduğunu vurguladı. Ergüder, sigara içenlerin dahi yüzde 45 oranında tütün yasaklarına destek verdiğini belirterek, bu durumun toplumun genelinde bir mutabakat olduğunu savundu. Kara ise zararı azaltılmış kavramının bir aldatmaca olduğunu hatırlatarak, Türkiye'nin tütünle mücadele konusunda artık çok daha istekli ve hazır bir noktada bulunduğunu sözlerine ekledi.
