İzmir'de kentsel dönüşüm projeleri kapsamında yürütülen S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi soruşturması, yargı sürecinde yeni bir aşamaya taşındı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan ve kooperatif üyelerinin mağduriyetine yol açan usulsüzlükleri mercek altına alan iddianame, ilgili mahkeme tarafından resmen kabul edildi. Aralarında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve İZBETON eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın da bulunduğu 19 şüpheli, zimmet ve zimmete yardım suçlamalarıyla yargılanacak. 18 Kasım tarihinde başlayacak olan duruşma süreci, kentsel dönüşüm projelerindeki mali yönetim ve denetim eksikliklerini gözler önüne serecek.
Protokollerde usulsüzlük ve 77,6 milyon liralık zarar
Soruşturma dosyasında yer alan bilgilere göre, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kentsel dönüşüm alanlarındaki mülkiyet haklarını İZBETON'a devretmesiyle başlayan süreçte ciddi bir yönetim zafiyeti yaşandı. İddianamede, İZBETON ile kooperatif arasında imzalanan protokollerin, yönetim kurulu kararı olmaksızın ve temsil yetkisi aşılarak genel müdürün münferit imzasıyla gerçekleştirildiği vurgulandı. Bu durumun hukuki bir boşluk yarattığı ve denetim mekanizmalarını devre dışı bıraktığı belirtildi. Özellikle 18 Ocak 2021'de yer teslimi yapılmasına rağmen, İZBETON'un 344 gün boyunca sahada hiçbir imalat çalışması yürütmediği tespit edildi.
Projenin mali boyutunda ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı. Kooperatifin, alt yüklenici firma ile yaptığı sözleşmelerde piyasa gerçekleriyle bağdaşmayan farklar oluştuğu ve bu durumun kooperatifi 77,6 milyon lira zarara uğrattığı ifade edildi. Şirkete verilen yüksek tutarlı avanslar ve kısa süre içinde yapılan fahiş fiyat farkları, basiretli tacir sıfatıyla bağdaşmayan işlemler olarak nitelendirildi. Ayrıca, projeyi üstlenen City Construction Ltd. Şti.'nin gerekli teknik yeterliliğe ve sermaye yapısına sahip olmadığı, benzer kooperatif projelerinde de aynı şirket yapılanmasının kullanıldığı iddianamede detaylandırıldı.
Soyer ve Kaya'ya zimmete yardım suçlaması
İddianamede, dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'in sorumluluğuna özel bir parantez açıldı. Soyer'in, İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla yaptığı açıklamalarda, kooperatif projelerinin belediye garantisi altında olduğunu belirterek vatandaşlarda güven oluşturduğu ve bu sayede üye kazanımını teşvik ettiği kaydedildi. Denetim raporlarında Soyer'e kusur atfedilmesi ve İZBETON'daki görevinden kaynaklanan sorumlulukları nedeniyle, kendisi hakkında zimmet suçuna yardım etmekten 6 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Benzer şekilde, İZBETON eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın da yönetim kurulu kararı olmaksızın gerçekleştirdiği devir işlemleri nedeniyle aynı suçlamayla yargılanması istendi.
Aslanoğlu için 12 yıla kadar hapis talebi
Soruşturmanın merkezindeki bir diğer isim olan eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ise kooperatifin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığı dönemdeki usulsüzlüklerle suçlanıyor. Aslanoğlu'nun, 2022 ve 2023 yıllarına ait mali kayıtlardaki kasa açıkları ve kooperatif zararlarından doğrudan sorumlu olduğu belirtildi. Bu kapsamda Aslanoğlu hakkında zimmet suçundan 12 yıla kadar hapis cezası istendi. İddianamede, Aslanoğlu ile birlikte toplam 11 şüphelinin zimmet suçundan, Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya'nın da aralarında bulunduğu 8 şüphelinin ise zimmete yardım suçundan cezalandırılması talep ediliyor.
Kooperatifin mali kayıtlarında yapılan incelemelerde, yıllar itibarıyla artan ciddi farklar da dikkat çekti. 2022 sonunda 369 bin lira, 2023 sonunda 411 bin lira ve 2024 sonunda 1,1 milyon lirayı aşan tutarsızlıklar, mali denetimlerin yetersizliğini ortaya koydu. Geçtiğimiz aralık ayında gözaltına alınan ve tutuklanan isimlerin yargılanacağı dava, İzmir'deki kentsel dönüşüm projelerinin geleceği ve kooperatifleşme süreçlerindeki şeffaflık tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Tunç Soyer'in başka bir soruşturma kapsamında da tutuklu bulunduğu hatırlatılırken, 18 Kasım'daki duruşma kamuoyu tarafından yakından takip edilecek.
