Çocuk sahibi olma sürecinde beklenmedik engellerle karşılaşan pek çok erkek için varikosel, genellikle geç fark edilen ancak tedavi edilebilir bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Acıbadem Kent Hastanesi Üroloji Uzmanı Gökhan Ekin, testisleri besleyen toplardamarların genişleyip varisleşmesiyle karakterize olan bu durumun, erkek popülasyonunun önemli bir kısmını etkilediğine dikkat çekiyor. Toplum genelinde yüzde 20 oranında rastlanan bu tablo, çocuk sahibi olamama şikayetiyle kliniklere başvuran erkeklerde yüzde 40'lara kadar çıkabiliyor. Hastalığın en sinsi yanı ise uzun yıllar boyunca hiçbir belirgin şikayete yol açmadan ilerleyebilmesi ve genellikle sadece baba olma isteğiyle yapılan tetkikler sırasında tesadüfen teşhis edilmesi oluyor.
Testis sağlığını bozan sinsi süreç
Varikosel, temel olarak testislerdeki kanı taşıyan toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı bir yapıya bürünmesiyle ortaya çıkıyor. Anatomik yapı gereği genellikle sol tarafta daha sık gözlemlenen bu durum, ergenlik döneminden itibaren kendini göstermeye başlayabiliyor. Uzmanlar, bu damarsal genişlemenin testis çevresindeki kan akışını ve ısı dengesini bozarak sperm üretimi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesindeki düşüşler, doğrudan bu damarsal bozuklukla ilişkilendirilebiliyor. Ancak her varikosel vakası kısırlığa yol açmıyor; bu nedenle sadece varlığının bilinmesi değil, sperm değerlerindeki değişimin de yakından izlenmesi gerekiyor.
Fiziksel belirtiler ve ağrı yönetimi
Hastalığın ilerlediği durumlarda hastalar, özellikle uzun süre ayakta kalma, yoğun fiziksel aktivite veya egzersiz sonrasında artış gösteren künt bir ağrıdan şikayet edebiliyor. Testis bölgesinde hissedilen ağırlık ve rahatsızlık hissi, dışarıdan bakıldığında fark edilebilen solucan benzeri damarsal yapılarla birleştiğinde klinik tablo netleşiyor. İleri evrelerde testis hacminde küçülme ve testosteron üretiminde azalma gibi daha ciddi komplikasyonlar da görülebiliyor. Bu durum, bazı hastalarda cinsel fonksiyonlar üzerinde de olumsuz etkiler yaratabiliyor. Bu nedenle, teşhis konulan hastaların ameliyat kararı alınmasa dahi düzenli kontrollerini aksatmamaları, testis gelişimi ve hormonal dengelerinin izlenmesi büyük önem taşıyor.
Tedavi kararı kişiye özel verilmeli
Varikosel tanısı, üroloji uzmanının gerçekleştirdiği detaylı bir fizik muayene ile konuluyor. Ardından sperm analizi ve skrotal Doppler ultrasonografi gibi yöntemlerle hastalığın derecesi ve etkileri değerlendiriliyor. Dr. Ekin, her varikosel hastasının cerrahi müdahaleye ihtiyaç duymadığını, tedavi kararının hastanın yaşı, çocuk sahibi olma isteği, sperm sonuçları ve testislerin genel durumu gibi birçok faktörün bir arada değerlendirilmesiyle kişiye özel olarak verilmesi gerektiğini vurguluyor. Cerrahi tedavi, özellikle sperm değerlerinde bozulma olan ve çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan erkekler için önemli bir seçenek olarak masada duruyor. Özetle, varikosel teşhisi konulması, erkeğin çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmiyor; aksine doğru zamanda yapılan doğru müdahale ve takip, bu süreci olumlu yönde değiştirebiliyor.
