Türkiye, büyük depremlerin acı hatıralarını taşırken, bilim dünyası afetlere karşı teknolojiyi kullanmaya devam ediyor. İzmir’deki zemin yapısını ve fay hatlarının etkisini dijital ortamda birleştiren uzmanlar, şehir için yüksek çözünürlüklü bir risk haritası oluşturdu.
Yapay zekâ zemini analiz ediyor
Yaşar Üniversitesi’nden Dr. Çağlar Tuna ve ekibi, klasik sismik modellerle yapay zekâ algoritmalarını birleştirdi. Proje kapsamında şehir genelinde 17 bin 657 farklı noktada zemin büyütme katsayıları tek tek ölçüldü. Bu sistem, deprem anında yerin nasıl tepki vereceğini matematiksel olarak öngörüyor. Fiziksel modellerin yetersiz kaldığı yerlerde yapay zekâ devreye girerek risk seviyesini netleştiriyor.
Peki bu çalışma İzmirliler için ne anlama geliyor:
Bu haritalar, kentsel dönüşümde hangi binaların veya bölgelerin öncelik alması gerektiğini bilimsel verilerle ortaya koyuyor. Örneğin, aynı depremde birbirine yakın iki farklı sokağın neden farklı şiddette sarsılacağını artık tahmin edebiliyoruz. Yerel yönetimler ve mühendisler, bu verileri kullanarak güçlendirme projelerini daha güvenli planlayabilecek. Sınırlı kaynakların en riskli noktalara harcanmasını sağlayan bu yöntem, olası bir afette can kaybını azaltmayı hedefliyor.
Bundan sonraki süreçte ne olacak
Bilim insanları, elde edilen bu verilerin yerel yönetimler tarafından kentsel planlamalara dahil edilmesini bekliyor. Şehrin kritik altyapı yatırımları ve acil durum eylem planları bu yeni haritalara göre yeniden güncellenebilir. Gelecekte, daha fazla veri girişiyle sistemin hata payının daha da düşmesi hedefleniyor.
