Kahramanmaraş temasları kapsamında bölgedeki restorasyon çalışmalarını değerlendiren Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, devletin imkânları ve milletin dayanışma ruhuyla asrın felaketinin izlerini silmek için kapsamlı bir seferberlik yürüttüklerini vurguladı. Bakan Ersoy, sadece hasarlı binaları onarmakla kalmadıklarını, aynı zamanda şehirlerin kültürel hafızasını ve tarihî kimliğini geleceğe taşımayı hedeflediklerini belirtti. Bakanlık bünyesindeki Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün koordinasyonunda yürütülen projeler, bölgenin mimari dokusunu yeniden ayağa kaldırmayı amaçlıyor.
Tarihi Miras İçin Dev Bütçe
Bakan Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün 12,2 milyar lirayı aşan, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün ise 22 milyar liralık bir kaynak ayırdığını ifade ederek, bugüne kadar 24 milyar liralık işin tamamlandığını, kalan projelerle birlikte toplam yatırımın 34 milyar liraya ulaşacağını duyurdu. Depremden etkilenen 11 ilde 79 restorasyon işinin tamamlandığını, 17 projede çalışmaların sürdüğünü ve 4 projenin ihale sürecinde olduğunu belirten Ersoy, çalışmaların sadece yapı bazlı değil, bütüncül bir kent dokusu anlayışıyla yürütüldüğünü kaydetti. Gaziantep Kalesi'nden Diyarbakır surlarına, Hatay'daki sivil mimarlık örneklerinden Kahramanmaraş'taki tarihi yapılara kadar geniş bir yelpazede restorasyon faaliyetleri hız kesmeden devam ediyor.
Vakıf Eserlerinde Titiz İnceleme
Depremin hemen ardından Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün sahada büyük bir özveriyle çalıştığını belirten Bakan Ersoy, 678 vakıf kültür varlığının tek tek incelendiğini açıkladı. Yapılan tespitlerde 31 eserin tamamen yıkıldığı, 144'ünün ağır, 104'ünün orta ve 98'inin hafif hasarlı olduğu belirlenirken, 301 eserin ise depremi hasarsız atlattığı kaydedildi. Bakan Ersoy, bu eserlerin her bir taşının geçmişten gelen bir belge niteliğinde olduğunu vurgulayarak, restorasyon süreçlerinin bilimsel değerlendirmeler ışığında, uzman ekipler ve ICOMOS Türkiye Milli Komisyonu ile birlikte yürütüldüğünü belirtti. Sözleşmeli işler kapsamında 377 eser ve parsel ölçeğinde yürütülen çalışmaların 209'u tamamlanmış durumda.
Geleceğe Güvenle Taşınan Şehirler
Çalışmaların sadece bir yapım faaliyeti olmadığını, bir ihya seferberliği olduğunu ifade eden Bakan Ersoy, 2026 sonuna kadar 58, 2027 içerisinde ise 110 eserin daha restorasyonunun tamamlanmasının planlandığını açıkladı. Özellikle 2026'nın son aylarında yoğun bir açılış takvimi öngörülüyor. Ayrıca, vatandaşların mülkiyetindeki tescilli taşınmazlar için de 1.608 sözleşme imzalanarak 2 milyar 140 milyon lirayı aşan bir destek programı hayata geçirildi. Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki şehirlerin tarihi ve kültürel değerleriyle birlikte yeniden ayağa kaldırılacağını, bu süreçte emeği geçen tüm bilim insanları, mimarlar ve restoratörlere teşekkür ederek, kültürel mirasın afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi için dijital envanter çalışmalarının da süreceğini belirtti.
