UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan Karabük'ün tarihi dokusuyla büyüleyen ilçesi Safranbolu, sadece mimari eserleriyle değil, aynı zamanda asırlık geleneklerini yaşatan mutfak kültürüyle de dikkatleri üzerine çekiyor. Osmanlı döneminden miras kalan hanlar, hamamlar ve konakların gölgesinde, Yazıköy'ün bereketli topraklarında yetişen meşhur Çavuş Üzümü, bölgenin en önemli ekonomik değerlerinden biri olan geleneksel üzüm sirkesinin ana maddesini oluşturuyor. Geçtiğimiz haziran ayında coğrafi işaretle tescillenerek kalitesi tescillenen bu özel ürün için yeni üretim sezonu büyük bir titizlikle başlatıldı.
Tarihi Küplerde Fermantasyon Sanatı
Üretim süreci, bağlardan özenle toplanan Çavuş Üzümlerinin ayıklanmasıyla başlıyor. Geleneksel yöntemlerden taviz vermeyen üreticiler, üzümleri çiğneyerek sularını çıkarıyor ve ardından doğal maya ilavesiyle fermantasyon aşamasına geçiyor. Bu sürecin en dikkat çekici yanı ise kullanılan ekipmanların yaşı. Yaklaşık 200 ila 350 yıllık olduğu bilinen devasa küpler, sirkenin olgunlaşması için adeta birer zaman kapsülü görevi görüyor. Yaklaşık yedi ay süren sabırlı bir bekleme ve dinlendirme aşamasının ardından, tamamen organik olan sirke satışa hazır hale getiriliyor.
Dört Kuşağın Mirası ve Coğrafi İşaret Gururu
Yaklaşık dört kuşaktır bu kadim mesleği sürdüren üretici Ahmet Karakurluk, coğrafi işaret almanın bölge üreticisi için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade ediyor. Uzun süredir bu tescil için emek verdiklerini belirten Karakurluk, Yazıköy'ün Çavuş Üzümü ile özdeşleşen sirkenin, Safranbolu'nun vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguluyor. Dededen babaya, babadan da kendisine miras kalan bu zanaatı, tarihi çarşıdaki dükkanlarında aynı tutkuyla devam ettirdiklerini dile getiren Karakurluk, aile geleneğini gelecek nesillere aktarma konusunda kararlı olduklarını belirtiyor.
Yıllık Dört Tonluk Organik Üretim Kapasitesi
Tamamen doğal yöntemlerle üretilen ve hiçbir katkı maddesi içermeyen bu sirkelere olan talep, hem yerli hem de yabancı turistlerden yoğun ilgi görüyor. Yıllık yaklaşık dört tonluk üretim kapasitesine sahip olan işletme, artan talepleri karşılamak için yoğun bir çalışma temposu sergiliyor. Fiyatları 150 ila 250 TL arasında değişen bu asırlık lezzet, sadece bir gıda ürünü değil, aynı zamanda Safranbolu'nun kültürel mirasının bir parçası olarak sofralardaki yerini alıyor. Tarihi dokunun ve emeğin birleştiği bu üretim süreci, bölgenin turizm gelirlerine ek olarak tarımsal değerini de her geçen gün artırıyor.
