Modern muharebe sahalarının çehresi hızla değişirken, savunma teknolojilerinde yapay zekanın rolü her geçen gün daha kritik bir noktaya ulaşıyor. Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütülen yenilikçi bir çalışma, insansız hava araçlarının (İHA) operasyonel kabiliyetlerini bir üst seviyeye taşımayı hedefliyor. TÜBİTAK 1002-Hızlı Destek Programı tarafından finanse edilen ve Doç. Dr. Ferhat Atasoy liderliğinde gerçekleştirilen proje, hava araçlarının görsel veriler üzerinden gerçek zamanlı olarak tanımlanmasını sağlayan akıllı bir sistem üzerine odaklanıyor.
Merkezi sisteme ihtiyaç duymayan akıllı analiz
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, görüntü işleme sürecinin nasıl yönetileceği ile ilgili. Geleneksel yöntemlerde İHA'lardan gelen görüntülerin analiz edilmesi için merkezi bir istasyona aktarılması gerekirken, bu yeni sistemde süreç tamamen hava aracının üzerinde gerçekleşiyor. İHA'lara entegre edilen özel mini bilgisayarlar, derin öğrenme algoritmaları sayesinde elde edilen görüntüleri anlık olarak işleyip sınıflandırabiliyor. Bu durum, verinin merkeze gönderilip geri dönmesini beklemek yerine, doğrudan havada karar destek mekanizmasının çalıştırılmasına olanak tanıyor.
Muharebe sahasında görsel verinin gücü
Doç. Dr. Ferhat Atasoy, askeri hava araçlarının tanınmasında geleneksel olarak radar sistemlerinin kullanıldığını ancak iletişim kopukluğu veya sinyal kirliliği gibi durumlarda görsel verilerin hayati bir öneme sahip olduğunu vurguluyor. Muharebe alanlarının artık yapay zeka ile şekillendiğini belirten Atasoy, geliştirdikleri sistemin herhangi bir saldırı veya müdahale amacı taşımadığını, tamamen merkezi bilgilendirme ve hızlı karar alma süreçlerini desteklemek üzere tasarlandığını ifade ediyor. Bu teknoloji, özellikle yoğun sinyal trafiğinin olduğu veya radarın yetersiz kaldığı operasyonel sahalarda büyük bir avantaj sağlayacak.
Yerli tasarım ve düşük maliyetli çözüm
Proje kapsamında kullanılan insansız hava araçları, üniversite bünyesinde bizzat araştırmacılar tarafından tasarlanıyor ve ihtiyaç duyulan donanım gereksinimlerine göre modifiye ediliyor. Yaklaşık 100 bin liralık bir bütçeyle hayata geçirilen bu çalışma, savunma sanayii teknolojilerinde yerli ve özgün çözümler üretme noktasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Sistemin, güvenlik birimlerine sağladığı hızlı ve doğru bilgi akışı sayesinde, sahadaki operasyonel risklerin minimize edilmesine ve stratejik kararların çok daha kısa sürede alınmasına katkı sunması bekleniyor. Karabük Üniversitesi'nin bu girişimi, yapay zekanın savunma alanındaki pratik uygulamalarına dair başarılı bir örnek teşkil ediyor.
