Karabük'ün Eskipazar ilçesinde yer alan ve sahip olduğu zengin arkeolojik bulgularla Karadeniz'in Zeugması olarak anılan Hadrianopolis Antik Kenti, tarih meraklılarını heyecanlandıran bir gelişmeye sahne oldu. Geç Kalkolitik, Roma ve Erken Bizans dönemlerine ev sahipliği yapmış olan bu kadim yerleşim yerinin İç Kale bölgesinde, geçtiğimiz yıl keşfedilen ve yaklaşık bin 600 yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirlenen saray kompleksinin kabul salonundaki mozaiklerin restorasyon süreci başarıyla nihayete erdirildi. Milattan sonra 4. yüzyıla tarihlendirilen bu görkemli yapının, dönemin sosyal ve siyasi yaşamına dair önemli ipuçları taşıdığı ifade ediliyor.
Triklinum alanında titiz restorasyon süreci
Kazı çalışmalarına başkanlık eden Prof. Dr. Ersin Çelikbaş, 2025 yılında tespit edilen ve triklinum olarak adlandırılan kabul veya misafir salonundaki mozaiklerin, 2026 yılı itibarıyla tamamen restore edildiğini açıkladı. Yaklaşık 3-4 ay süren yoğun bir çalışma temposuyla yürütülen restorasyon sürecinde, mozaiklerin yapısal bütünlüğü korunarak sağlamlaştırma işlemleri gerçekleştirildi. Uzman restoratörlerden oluşan 12-13 kişilik profesyonel bir ekip, mozaiklerdeki eksik bölümleri tamamlayarak boşlukları dönemin dokusuna uygun malzemelerle titizlikle doldurdu. Bu süreç, eserin hem sanatsal değerinin korunmasını hem de gelecek nesillere aktarılmasını sağladı.
Literatürde ilk kez görülen özgün motifler
Saray kompleksi içerisindeki mozaiklerin sadece tarihi birer kalıntı olmadığını, aynı zamanda sanatsal açıdan da eşsiz birer eser olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Çelikbaş, çalışmalar sırasında literatürde daha önce hiçbir örneğine rastlanmamış iki farklı motifin tespit edildiğini belirtti. Bu keşif, Hadrianopolis'in arkeolojik önemini bir kat daha artırırken, bölgedeki kazıların sanatsal açıdan ne kadar zengin bir potansiyele sahip olduğunu da kanıtladı. Yapının saray kompleksi olarak tanımlanmasında, jeoradar verileri ve mimari bulguların büyük rol oynadığı, bu alanın misafirlerin ağırlandığı prestijli bir mekan olduğu yönündeki görüşlerin güçlendiği ifade edildi.
Ziyaretçiler için koruma ve gelecek planları
Restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte mozaiklerin sadece sergilenmeye hazır hale gelmediğini, aynı zamanda kış şartları ve yağış gibi dış etkenlerden korunması için gerekli tüm önlemlerin alındığını belirten Çelikbaş, alanın düzenli bakım ve denetim gerektirdiğinin altını çizdi. Restorasyonun bitmiş olması, alandaki çalışmaların tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor; aksine her yıl düzenli kontrollerin yapılması ve uzman restoratörlerin ihtiyaç duyulduğunda müdahale etmesi planlanıyor. Önümüzdeki yıllarda kazı alanının genişletilerek saray kompleksinin diğer bölümlerinin de gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor. Bu sayede Hadrianopolis, bölge turizmi ve arkeoloji dünyası için çok daha kapsamlı bir çekim merkezi haline gelmeyi amaçlıyor.
