Türk dünyasının yüzyıllardır süregelen gelenekleri, sanatı, dili ve mimari desenleri gibi somut olmayan kültürel miras unsurları, artık dijital bir kalkanla korunmaya alınıyor. Karabük Üniversitesi (KBÜ) bünyesinde faaliyet gösteren Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) Türk Dünyası Politikaları Masası, bu kadim değerlerin unutulmaması adına kapsamlı bir politika raporu hazırladı. Türk Dünyası Somut Olmayan Kültürel Mirasının Dijitalleştirilmesine Yönelik Politika Raporu ismiyle kamuoyuna duyurulan bu çalışma, kültürel sürekliliği sağlamak için atılmış stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.
Sosyal vatan kavramı ile kültürel koruma
Raporun editörlüğünü üstlenen KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, projenin temel felsefesini sosyal vatan kavramı üzerinden tanımlıyor. Kırışık, bir milletin sadece kara, deniz veya hava vatanı olmadığını, aynı zamanda kültürel değerlerden oluşan bir sosyal vatanı bulunduğunu vurguluyor. Geleneklerin, kıyafetlerin, dini pratiklerin ve sanatsal desenlerin bir milletin kimliğini oluşturan temel taşlar olduğunu belirten Rektör Kırışık, bu unsurların modernleşme süreciyle birlikte kaybolma riskiyle karşı karşıya kaldığına dikkat çekiyor. Akademik bir titizlikle hazırlanan rapor; Doç. Dr. Mustafa Polat, Dr. Öğr. Üyesi Fahri Dağ, Doç. Dr. Deva Özder, Dr. Öğr. Üyesi Elif Gizem Karaoğlu Kirenli ve Doç. Dr. Saidbek Bultabayev gibi uzman isimlerin katkılarıyla şekillendi.
Dijitalleşme ile unutulmaya son
Yabancı Diller Yüksekokulu Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen tanıtım toplantısında konuşan Prof. Dr. Kırışık, dijitalleştirme sürecinin kültürel değerlerin ölümsüzleşmesi anlamına geldiğini ifade etti. Kırışık, bu değerlerin dijital ortama aktarılmasıyla birlikte artık unutulmasının mümkün olmayacağını, yazılı ve kayıtlı bir hafıza oluşturulacağını belirtti. Modern hayatın getirdiği hızlı değişimlerin kültürel erozyona yol açtığını savunan Kırışık, bu çalışmaları sadece bir arşivleme faaliyeti olarak değil, aynı zamanda bir savunma mekanizması olarak gördüklerini dile getirdi. Maddi vatanın korunması kadar sosyal vatanın korunmasının da hayati bir öneme sahip olduğunu hatırlatan Rektör, tüm paydaşları bu mirasa sahip çıkmaya davet etti.
Gelecek kuşaklara aktarım stratejisi
Projenin nihai hedefi, Türk dünyasının ortak kültürel paydasını dijital bir platformda birleştirerek gelecek nesillere eksiksiz bir şekilde ulaştırmak. Toplantının son bölümünde Dr. Öğretim Üyesi Fahri Dağ, raporun teknik detaylarını ve uygulama aşamalarını katılımcılarla paylaştı. Kültürel mirasın dijitalleştirilmesi, sadece bir veri tabanı oluşturmanın ötesinde, Türk dünyası arasındaki kültürel bağların güçlendirilmesi ve ortak bir bilinç oluşturulması açısından da kritik bir rol oynuyor. Karabük Üniversitesi'nin öncülüğünde başlatılan bu girişim, kültürel değerlerin korunması konusunda akademik bir model oluşturmayı hedefliyor. Dijitalleşen dünya düzeninde, geleneksel değerlerin modern teknolojilerle harmanlanarak yaşatılması, Türk dünyasının kültürel varlığını sürdürülebilir kılmak adına atılmış en somut adımlardan biri olarak kayıtlara geçti.
