Kayseri'nin tarihi dokusunu yeniden şekillendirecek ve bölgenin kültürel mirasına büyük katkı sağlayacak olan önemli bir arkeolojik çalışma, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde tüm hızıyla sürüyor. Cumhurbaşkanlığı kararı ile riskli alan olarak belirlenen bölgede, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç'ın özel talimatları doğrultusunda başlatılan kazı süreci, şehrin geçmişine dair bilinmeyenleri aydınlatmayı hedefliyor. Cami-i Kebir'in hemen kıble cephesinde konumlanan bu alanda, Kayseri Müze Müdürlüğü'nün sıkı denetimi altında yürütülen Melikgazi Medresesi Araştırma Kazısı, uzman ekiplerin özverili çabalarıyla ilerliyor. Bugüne kadar gerçekleştirilen kazı faaliyetleri sonucunda, tarihi yapının yaklaşık yüzde 30'luk bir bölümü toprak altından çıkarılarak gün ışığına kavuşturuldu.
Tarihi Kayıtlar Gerçeğe Dönüşüyor
Kayseri Büyükşehir Belediyesi Turizm Şube Müdürü Fehmi Gündüz, yürütülen çalışmaların Sur İçi Kentsel Dönüşüm Projesi'nin bir parçası olduğunu belirterek, bölgedeki tarihi izlerin nasıl takip edildiğini detaylandırdı. Gündüz, Cami-i Kebir'in ön tarafında yapılan düzenlemeler sırasında yapının güneydoğu köşesinin tesadüfen ortaya çıkmasıyla birlikte, tarihi kayıtlarda varlığı bilinen medresenin izlerinin somutlaştığını ifade etti. Mülkiyetin bir kısmının Büyükşehir Belediyesi'ne, bir kısmının ise Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne ait olması nedeniyle gerçekleştirilen hızlı yazışma süreçlerinin ardından, belediyenin sponsorluğunda iki ay önce başlatılan kazılar, bölgenin tarihsel önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Danişmentlilerin Mirası Gün Yüzüne Çıkıyor
Ortaya çıkarılan duvar kalıntıları ve mimari doku, yapının Danişmentlilerin dördüncü sultanı Melik Muhammed Gazi tarafından inşa ettirildiği bilgisini destekliyor. Danişment Gazi'nin Anadolu'nun kapılarını Türklere açan Sultan Alparslan'ın danışmanlarından biri olması ve bölgedeki fetih hareketleri, bu medresenin tarihsel derinliğini daha da artırıyor. 1071 yılı sonrasında Kayseri, Sivas ve Malatya civarlarının kendisine ikta olarak verilmesiyle başlayan süreç, Gümüştekin ve ardından Pınarbaşı'nda türbesi bulunan Melik Gazi ile devam etmiş, nihayetinde Melik Muhammed Gazi döneminde bu medrese inşa edilmiştir. Kaynaklarda dinine düşkün, adaletli ve cihat eden bir hükümdar olarak tanımlanan Melik Muhammed Gazi'nin, Haçlılar, Bizans ve Kilikya Ermenileri ile olan mücadelesi, bu medresenin sadece bir eğitim yuvası değil, aynı zamanda bir dönemin savunma ve kültür merkezi olduğunu da kanıtlıyor.
Geleceğe Taşınacak Bir Kültür Hazinesi
Kazı ekibinin iki aydır sürdürdüğü yoğun çalışma, Anadolu'nun ilk medresesi olduğu tahmin edilen bu yapının tüm ihtişamıyla ortaya çıkmasını sağlayacak. Çalışmalar tamamlandığında, ortaya çıkan bulgular ışığında uzmanlar tarafından restorasyon veya farklı koruma uygulamaları değerlendirilecek. Kayseri'nin tarihsel kimliğini pekiştirecek olan bu proje, sadece bir yapı kazısı değil, aynı zamanda Anadolu'nun İslamlaşma ve Türkleşme sürecine dair önemli bir belgeleme çalışması olarak da öne çıkıyor. Şehrin merkezinde, modern hayatın hemen yanı başında yükselen bu tarihi miras, gelecek nesillere aktarılacak en kıymetli hazinelerden biri olmaya aday görünüyor.
