İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketicilerin en temel güvencelerinden biri olan cayma hakkı, Danıştay'dan çıkan kritik bir kararla yeniden koruma altına alındı. Tüketiciler Birliği Derneği'nin, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin bazı maddelerinin tüketicilerin haklarını kısıtladığı gerekçesiyle açtığı dava, nihayete erdi. Danıştay Onuncu Dairesi, yönetmeliğin 15'inci maddesinde yer alan ve tüketicinin cayma hakkını kullanmasını engelleyen üç farklı hükmün iptaline hükmetti.
Hukuki süreçte önemli dönemeç
Söz konusu dava süreci, özellikle kargo bedellerinin tüketiciye yansıtılması gibi tartışmalı konularla gündeme gelmişti. Tüketiciler Birliği'nin girişimiyle başlatılan hukuki mücadele, yönetmelikteki birçok düzenlemenin yeniden gözden geçirilmesini sağladı. Avukat Kerim Bahadır Ertaş, Kayseri Gazeteciler Cemiyeti'nde yaptığı açıklamada, sürecin başlangıcında kargo ücretleri gibi tüketicinin aleyhine olan hükümlerin büyük yankı uyandırdığını belirtti. Ertaş, dava devam ederken bazı hatalı düzenlemelerin ilgili merciler tarafından fark edilerek yönetmelikten çıkarıldığını, ancak geriye kalan üç kritik hükmün de Danıştay kararıyla tamamen ortadan kaldırıldığını ifade etti.
İptal edilen hükümler neleri kapsıyordu?
Danıştay'ın iptal kararı verdiği 15'inci maddenin 1'inci fıkrasındaki (ı), (j) ve (k) bentleri, tüketicilerin belirli ürün gruplarında cayma hakkını kullanmasını zorlaştırıyordu. İptal edilen (ı) bendi, Karayolları Trafik Kanunu'na göre tescili zorunlu olan taşınırlar ile kayıt veya tescil zorunluluğu bulunan insansız hava araçlarına ilişkin sözleşmeleri kapsıyordu. (j) bendi, canlı müzayede şeklinde açık artırma yoluyla yapılan sözleşmeleri, (k) bendi ise kurulum veya montajı satıcı ya da yetkili servis tarafından yapılan mallara ilişkin sözleşmeleri içeriyordu. Bu maddelerin iptali, tüketicilerin bu kategorilerdeki alışverişlerinde de cayma haklarını daha rahat kullanabilmelerinin önünü açtı.
Tüketici hakları anayasal güvence altında
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Avukat Kerim Bahadır Ertaş, internet üzerinden yapılan alışverişlerde 6502 Sayılı Kanun'un 48'inci maddesi, 172'nci maddesi ve Anayasa'nın 124'üncü maddesi gereğince tüketicilerin sahip olduğu hakların, yönetmeliklerle keyfi bir şekilde kısıtlanamayacağını vurguladı. Ertaş, bu kararın tüketicilerin haklarını koruma noktasında büyük bir zafer olduğunu belirterek, hayırlı olması temennisinde bulundu. Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin ise Türkiye'de yürürlükte olan kanun ve yönetmeliklere herkesin uyması gerektiğini hatırlatarak, tüketicinin hak etmediği hiçbir muameleyi kabullenmeyeceklerini ve bu tür hukuki süreçlerin takipçisi olmaya devam edeceklerini dile getirdi. Bu karar, dijital platformlarda alışveriş yapan milyonlarca tüketici için cayma hakkının kapsamını genişleten ve hukuki belirsizlikleri ortadan kaldıran bir adım olarak değerlendiriliyor.
