Kırıkkale'nin Yahşihan ilçesine bağlı Kılıçlar köyünde, toprağın bereketiyle harmanlanan ve bölgenin en önemli tarımsal değerlerinden biri kabul edilen Kılıçlar soğanı için hasat heyecanı yaşanıyor. Geçmişi yaklaşık bir asra dayanan ve kendine has aromasıyla bilinen bu özel ürün, tarladan sofralara uzanan zorlu yolculuğunda mevsimlik tarım işçisi kadınların ellerinde hayat buluyor. Sabahın erken saatlerinde güneşin doğuşuyla birlikte tarlaların yolunu tutan kadınlar, gün boyu süren yoğun bir çalışma temposuyla topraktan çıkarılan soğanları temizleyip boylarına göre ayırarak torbalara yerleştiriyor. Bu süreç, sadece bir tarımsal faaliyet değil, aynı zamanda bölge kadınları için önemli bir geçim kaynağı olma özelliği taşıyor.
Asırlık ata tohumunun tescilli yolculuğu
Kılıçlar köyünde nesiller boyunca özenle korunan ve ata tohumundan üretimi gerçekleştirilen Kılıçlar soğanı, diğer çeşitlerden yüksek pirüvik asit miktarı ve kendine özgü aromasıyla ayrılıyor. Bu eşsiz nitelikleri sayesinde 2014 yılında Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvurunun ardından Ekim 2017'de coğrafi işaretle tescillenerek koruma altına alındı. Üretim süreci şubat ve mart aylarında tohumların toprakla buluşmasıyla başlıyor, nisan ve mayıs aylarında ise titiz bir yabancı ot temizliği dönemi yaşanıyor. Yaz boyunca süren bakımın ardından eylül ayı itibarıyla olgunlaşan soğanlar, üreticiler tarafından büyük bir emekle hasat ediliyor. Bu yılki hasat döneminde ürünün kilogram fiyatı yaklaşık 30 lira seviyelerinde seyrediyor.
Tarlada geçen bir ömür ve alın teri
Hasat sürecinin merkezinde yer alan mevsimlik tarım işçileri, bu zorlu mesainin detaylarını paylaşıyor. Yaklaşık 10-15 yıldır tarım işçiliği yaptığını belirten Nevriye İri, sabahın erken saatlerinde başlayan çalışma temposunun mevsimlik bir döngü olduğunu ifade ediyor. Neslihan Kabadayı ise 64 yaşında olmasına rağmen tarladaki işlerin yoğunluğuna dikkat çekerek, soğanların sökülmesinden temizlenmesine ve torbalanmasına kadar geçen süreci bir saatlik mola dışında aralıksız sürdürdüklerini belirtiyor. Bahiye Karabier de hasadın yaklaşık 20 gün sürdüğünü ve eylül ayının başından itibaren yoğun bir tempoyla çalıştıklarını vurguluyor. Zeliha Sıtkı ise hem orman işçiliği hem de tarla işlerinde çalışarak aile bütçesine katkı sağladıklarını, iş oldukça her türlü tarımsal faaliyette yer aldıklarını dile getiriyor.
Toprağın sunduğu şifa ve yüksek verim beklentisi
Kılıçlar köyünün kendine has toprak yapısının ürüne özel bir karakter kazandırdığını belirten üretici Şenol Meşe, bu soğanın damar sertliği, kalp sağlığı ve romatizmal rahatsızlıklara iyi geldiğinin atalardan beri bilindiğini ifade ediyor. Toprağın, tohumun genetik özelliklerini besleyerek ürüne eşsiz bir aroma kattığını vurgulayan Meşe, bu yılki hasat döneminden oldukça umutlu. Kendi arazisinde 20 dönümlük bir alanda üretim yapan Meşe, dönüm başına 4-5 ton civarında verim beklediğini ve toplamda 70-80 tonluk bir rekolte hedeflediklerini belirtiyor. Kılıçlar soğanı, hem bölge ekonomisine sağladığı katkı hem de kültürel bir miras olarak korunması gereken değerler arasında yer alıyor.
