İkinci el araç piyasasında alıcıları bekleyen en büyük tuzaklardan biri, "change" olarak bilinen şasi numarası değişikliği. Bu yöntemle hurda veya yurt dışından kaçak getirilen araçların kimlik bilgileri, başka araçlara işleniyor. İşlem o kadar profesyonelce yapılıyor ki, araç yıllarca sorunsuz kullanılabiliyor. Ancak bir gün gerçek ortaya çıktığında, aracın sahibi hem parasını hem de aracını kaybediyor.
Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, bu konuda çarpıcı örnekler veriyor. İstanbul'daki şubelerine getirilen bir araçta şasi numarasında oynama tespit ettiklerini ve alıcıyı uyardıklarını anlatan Tarcan, buna rağmen aracın satın alındığını söylüyor. Tam 7 ay sonra polis, araca el koyuyor. Mağdur olan alıcı, uyarılara rağmen aldığı araçtan oluyor.
Uzmanların yüzde 95'i change araca bakmıyor
Change işlemi, bir araca başka bir araca ait şasi numarasının aktarılması anlamına geliyor. Şasi numarasının bulunduğu bölüm kesilerek başka bir araca kaynaklanıyor. Tarcan, muayene istasyonlarının çoğunun bu numaranın orijinal olup olmadığını kontrol etmediğini belirtiyor. Ekspertizlerin büyük bölümünün de bu detayı gözden kaçırdığını ifade eden Tarcan, "Onlar için özel ekstra paketler çıkarırlar. Eğer bu paketi almazsanız change araba çıksa bile sorumluluk kabul etmiyorlar" diyor. Sigortası, muayenesi her şeyi yapılan bu araçlar, bazen 10 yıl sonra bile yakalanabiliyor.
Şasi numarası çürüyen araca da change deniyor
Her şasi numarası oynamasının change olmadığının altını çizen Tarcan, bazı araçlarda paslanma veya çürüme nedeniyle numaranın yenilenebildiğini söylüyor. Bu durumun usulsüzlük olmadığını belirten Tarcan, ekspertizlerin bu ayrımı iyi yapması gerektiğini vurguluyor. Tarcan, "Her şasi numarası oynanmış change değildir ama her şasi numarası da orijinal değildir" ifadelerini kullanıyor. Bu yöntemin sadece otomobillerde değil, tır ve otobüslerde de uygulanabildiğine dikkat çekiyor.
Satıcıya değil, araca dikkat
Change olduğu tespit edilen aracın satılması durumunda satıcının da şüpheli konumuna düşeceğini hatırlatan Tarcan, mağdurlara önemli bir uyarıda bulunuyor: "Çaktırmadan satayım derseniz siz de şüpheli durumuna düşüyorsunuz." Hukuki sürecin uzun yıllar sürebildiğini belirten Tarcan, mağduriyetin büyümemesi için aracın satılmaması ve hakkın hukuki yollarla aranması gerektiğini ifade ediyor. Tarcan, şasi numarasında şüpheli bir işlem tespit edildiğinde mutlaka kolluk ekiplerine bildirimde bulunulması gerektiğini de sözlerine ekliyor.
