Bacaklarınızda kalıcı bir şişlik mi var? Gün içinde ağırlık hissi ve morarmalar mı oluşuyor? Bunları geçici bir ödem olarak görüp geçiştiriyorsanız yanılıyor olabilirsiniz. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Nihat Baysal, bacaklardaki bu belirtilerin altında lipödem veya lenfödem gibi ciddi hastalıkların yatabileceğini belirtiyor. İki hastalığın belirtileri birbirine benzese de tedavi yöntemleri oldukça farklı.
Lipödemde yağ birikimi öne çıkıyor
Lipödem, vücudun yağ dokusunun anormal şekilde birikmesiyle ortaya çıkıyor. Bu durum neredeyse her zaman kadınlarda görülüyor ve ergenlik, hamilelik veya menopoz gibi hormonal dönemlerde tetikleniyor. Op. Dr. Baysal, lipödemin en belirgin özelliğinin bacaklardaki yağ birikiminin simetrik olması ve ayakların genellikle bu durumdan etkilenmemesi olduğunu söylüyor. Bacaklarda ağrı, dokunmaya hassasiyet ve kolay morarma da lipödemin diğer işaretleri arasında. Bu hastalıkta yağ dokusu diyet ve egzersize dirençli. Yani kilo verseniz bile bacaklardaki kalınlaşma devam ediyor.
Lenfödemde şişlik ayaklara kadar iniyor
Lenfödem ise farklı bir mekanizmayla çalışıyor. Lenf sıvısının dokularda birikmesi sonucu oluşuyor. Op. Dr. Baysal, lenfödemde şişliğin ayak sırtına ve parmaklara kadar ilerlediğini, zamanla ciltte sertleşme ve kalınlaşma görüldüğünü aktarıyor. Lipödemden farklı olarak lenfödem genellikle tek bacakta daha belirgin olabiliyor. Kanser cerrahisi, lenf bezlerinin alınması, radyoterapi veya enfeksiyon sonrası ikincil olarak da gelişebiliyor. Tedavi edilmeyen lipödem de zamanla lenfatik sisteme yük bindirerek lenfödemle birlikte görülen karma bir tabloya dönüşebiliyor.
Doğru tanı için mutlaka uzmana görünün
Bacaklardaki şişlik ve kalınlaşmayı sadece kilo alımına bağlamak büyük bir hata. Op. Dr. Baysal, bu şikayetlerin kronik venöz yetmezlikle de karıştırılabileceğini, hatta üç hastalığın aynı anda görülebileceğini belirtiyor. Bu yüzden doğru teşhis için mutlaka uzman hekime başvurmak gerekiyor. Doktor, hastanın öyküsünü dinleyip fizik muayene yapacak. Gerekirse venöz Doppler ultrasonografi veya lenfosintigrafi gibi ileri tetkikler isteyecek. Bacaklarında uzun süredir devam eden ağrı, hassasiyet ve morarma yaşayanların lipödem açısından değerlendirilmesi önemli. Ayakları da kapsayan, giderek sertleşen şişliklerde ise lenfödem ihtimali akla gelmeli.
