Türkiye'nin tarım başkentlerinden biri olan Malatya, dünya genelinde kayısı üretimiyle tanınsa da, son dönemde Akçadağ ilçesinden gelen farklı bir başarı hikayesiyle dikkatleri üzerine çekiyor. Doğanlar Kırtekeler mevkiinde, deniz seviyesinden yaklaşık bin metre yükseklikteki yamaçlarda üretilen kurutmalık üzümler, hem kalitesi hem de kendine has aromasıyla adeta yok satıyor. Yaklaşık 300 dönümlük geniş bir alana yayılan bağlarda, tamamen doğal yöntemlerle ve hiçbir kimyasal ilaç kullanılmadan yetiştirilen bu üzümler, bölge ekonomisi için yeni bir umut kapısı haline geldi. Hasat döneminin başlamasıyla birlikte üreticiler, hem yurt içinden hem de yurt dışından gelen yoğun talebi karşılamak için hummalı bir çalışma yürütüyor.
Su kısıtlılığı yeni bir tarım modelini doğurdu
Bölgedeki üreticilerin üzüm yetiştiriciliğine yönelmesinin arkasında ise aslında zorunlu bir tercih yatıyor. Yıllardır kayısı bahçeleriyle geçimini sağlayan çiftçiler, bölgedeki su kaynaklarının azalmasıyla birlikte daha az su tüketen ancak yüksek katma değer sunan ürünlere yönelme ihtiyacı hissetti. Ziyaettin Kırteke, bu değişimi şu sözlerle özetliyor: Kayısı ağaçları ciddi miktarda suya ihtiyaç duyuyordu, ancak su kaynaklarımızdaki azalma bizi farklı arayışlara itti. Üzüm, bu noktada hem iklim koşullarına uyumu hem de sunduğu yüksek verimle en ideal alternatif oldu. Bu yıl yaşanan soğuk hava dalgaları nedeniyle hasat süreci yaklaşık 10 gün kadar gecikmiş olsa da, elde edilen ürünün aroması ve kalitesi üreticilerin yüzünü güldürmeye yetti.
Toptancılar aylar öncesinden sıraya giriyor
Üretim sürecinin tamamen organik olması, ürünün piyasadaki değerini de doğrudan etkiliyor. Necla Kırteke, elde ettikleri ürünün gördüğü ilgiyi anlatırken, piyasada artık meşhur bir marka haline geldiklerini vurguluyor. Öyle ki, birçok kuruyemişçi ve toptancı, ürün daha dalındayken veya henüz kurutma aşamasındayken randevu alarak alım garantisi veriyor. Hane başına ortalama 4 ila 4,5 ton rekolte beklenen bu bağlarda, üretim miktarı ailenin bağ büyüklüğüne göre 500 kilogram ile 5 ton arasında değişkenlik gösteriyor. Toplanan üzümler, yaklaşık bir hafta süren doğal kurutma işleminin ardından titizlikle temizlenerek paketleniyor ve tüketicilere ulaştırılıyor.
Fiyatlar kaliteyle birlikte yükselişe geçti
Ürünün gördüğü yoğun ilgi, fiyatlara da yansımış durumda. Geçtiğimiz yıl toptan satış fiyatı 500 lira seviyelerinde olan üzümün, bu yılki piyasa değeri perakende bazda 600 liraya, toptan bazda ise 550 lira civarına yükseldi. Üreticiler, toptancıların şimdiden ödemeyi yapıp ürünleri ayırtmak için kendilerine ulaştığını belirtiyor. Hasat edilen üzümlerin toprağa serilerek 5-6 gün boyunca güneş altında kurutulması, ürünün o kendine has aromasını korumasını sağlıyor. Temizleme ve kasalama işlemlerinin ardından pazara sunulan bu özel üzümler, Malatya'nın sadece kayısı ile değil, yüksek rakımlı bağlarıyla da tarımsal bir merkez olduğunu kanıtlıyor.
