Manisa'nın Salihli ilçesindeki Gediz Ovası'na baktığınızda sıradan tepeler gibi görünen devasa yığınlar aslında bir uygarlığın ölümsüzlük mücadelesinin izleri. Lidya Krallığı'nın başkenti Sardes'in yakınındaki Bintepeler bölgesi, irili ufaklı yüzlerce tümülüsüyle adeta açık hava müzesi. Bunların en büyüğü ise tarihin en zengin kralı Karun'un babası Alyattes'e ait.
Herodot'un "insan eliyle yapılmış en büyük eser" dediği yapı
Kral Alyattes'in anıt mezarı 70 metre yüksekliğinde, 300 metre genişliğinde. Bu ölçüler, Mısır'daki piramitlerle yarışacak düzeyde. Antik Çağ tarihçisi Herodot, bu yapıyı Babil ve Mısır anıtlarından sonra en büyük eser olarak nitelendirmiş. Devasa tepe, ovada kilometrelerce uzaktan bile rahatça seçiliyor.
Sırrı kat kat toprakta
Arkeologlar bu tepelerin rastgele toprak yığarak yapılmadığını ortaya çıkardı. İnşaat için bölge dışından farklı toprak türleri getirilmiş. Siyah toprak, kumlu toprak ve farklı katmanlar üst üste sıkıştırılmış. Amaç, yağmur ve depremde çökmeyen sağlam bir yapı elde etmek. Bu yöntem sayesinde mezarlar 2 bin 700 yıldır ayakta.
300 kişi 15 yıl çalışmış
Sardes Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill, tümülüslerin yaklaşık 300 kişilik bir ekiple 15 yılda tamamlandığını söylüyor. En kritik detay ise su. Toprağı sıkıştırmak için çok miktarda su kullanılmış. Bölgede 125 tümülüs günümüze ulaşmış, geçmişte bu sayının 160 olduğu biliniyor. 73 kilometrekarelik alanıyla burası dünyanın en büyük mezarlığı olarak kabul ediliyor.
Peki bu?
Bu yapılar sadece mezar değil. Lidya uygarlığının mühendislik bilgisini ve zenginliğini gösteren kanıtlar. Paranın icat edildiği topraklarda yaşayan krallar, öldükten sonra da unutulmak istememiş. Bugün hâlâ ayakta duran bu eserler, o dönemin ihtişamını gözler önüne seriyor.
Sırada ne var?
Bölgedeki kazılar ve araştırmalar devam ediyor. Uzmanlar, tümülüslerin içindeki odalarda hâlâ keşfedilmemiş hazineler veya lahitler olabileceğini düşünüyor. Ancak bugüne kadar açılan mezarların çoğu, antik çağda yağmalanmış. Yine de Bintepeler'in yeni sırlar saklayıp saklamadığını önümüzdeki yıllarda göreceğiz.
