Manisa'nın tarihi dokusunu korumak adına atılan adımlarda yeni bir dönem başladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri'ni kapsayan geniş bir coğrafyayı korumak amacıyla kurulan Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi'nin açılışını gerçekleştirdi. Yaklaşık 75 kilometrekarelik bir alana yayılan ve içerisinde 120'den fazla anıt mezarı barındıan Bintepeler, artık sadece yerdeki güvenlik önlemleriyle değil, gökyüzünden gelen teknolojik bir gözle de denetlenecek. Bu sistem, bölgedeki kültürel mirasın kaçak kazı gibi tehditlere karşı korunmasında caydırıcı bir güç olmayı hedefliyor.
Teknolojik takip ile 7/24 denetim
Karnıyarık Tepe yakınlarında bulunan eski kazı evinin modern bir merkeze dönüştürülmesiyle hayata geçirilen bu proje, yüksek kabiliyetli insansız hava araçlarını merkeze alıyor. Gece görüş kabiliyetine sahip uzun menzilli dronlar, bölgeyi sürekli tarayarak şüpheli hareketleri anlık olarak tespit edebiliyor. Üç farklı anten sistemiyle güçlendirilen kapsama alanı, merkezi izleme ekranları ve çevre güvenlik kameralarıyla destekleniyor. Merkezde görev yapan personel, özel İHA pilotluğu eğitimlerini tamamlayarak sertifikalandırıldı. Herhangi bir kaçak kazı girişimi veya şüpheli durum tespit edildiğinde, elde edilen veriler anında Jandarma birimlerine aktarılarak hızlı müdahale süreci başlatılıyor. Bakan Ersoy, bu sistemin sadece bir izleme aracı olmadığını, aynı zamanda kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken fark ederek caydırıcılık sağlayan bir koruma kalkanı olduğunu vurguladı.
Kültür varlıklarını korumada üç temel strateji
Bakan Ersoy, Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesini önleme, uluslararası iş birliği ve iade olmak üzere üç ana başlıkta topladıklarını belirtti. Bintepeler'de kurulan bu yeni sistem, önleyici koruma stratejisinin en somut ve güçlü örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Uluslararası alanda ise UNESCO, INTERPOL ve Dünya Gümrük Örgütü gibi kuruluşlarla yürütülen iş birlikleri meyvelerini vermeye devam ediyor. Özellikle ABD ile imzalanan ve kültür varlıklarına yönelik ithalat kısıtlamalarını düzenleyen Mutabakat Zaptı'nın beş yıl daha uzatılması, bu mücadelenin uluslararası boyutunu güçlendiriyor. Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile kurulan yakın temaslar, yurt dışına kaçırılan eserlerin geri getirilmesinde kritik bir rol oynuyor.
Binlerce yıllık eserler ait oldukları topraklarda
Türkiye'nin yürüttüğü kararlı çalışmalar sonucunda 2002 yılından bu yana 13 bin 474 kültür varlığı ait olduğu topraklara geri döndü. Bu eserlerin 9 bin 159'u ise yalnızca son sekiz yıllık süreçte ülkeye kazandırıldı. Manisa özelinde de önemli başarılar kaydedildi; Boston Güzel Sanatlar Müzesi'nden getirilen 2 bin 700 yıllık altın kolye ve Getty Müzesi'nden iadesi sağlanan Lidya dönemine ait bronz kline, bu çabaların en somut örnekleri arasında yer alıyor. Ayrıca 2014 yılında FBI ve Vaşington Emniyet Müşavirliği ile yapılan iş birliğiyle 10 Lidya mezar ve adak stelinin Türkiye'ye getirilmesi, uluslararası iş birliğinin önemini bir kez daha kanıtladı. Bakan Ersoy, teknolojinin tek başına yeterli olmadığını, bu mirasın korunmasında yerel halkın sahiplenmesinin de büyük bir değer taşıdığını belirterek, Bintepeler'in 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınmasının bu evrensel değerin tescili anlamına geldiğini ifade etti.
