Manisa'nın Salihli ilçesi sınırlarında yer alan ve Lidya uygarlığının en görkemli mirası olan Sardes Antik Kenti ile Bintepeler Lidya Tümülüsleri, artık çok daha sıkı bir güvenlik ağıyla korunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi, bölgedeki kaçak kazı faaliyetlerini anlık olarak tespit etmek ve müdahale etmek amacıyla kapılarını açtı. Bakan Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla gerçekleşen açılış töreninde, bölgenin arkeolojik değerini korumak için atılan bu teknolojik adımın, kültürel mirasın geleceği açısından bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.
Gökyüzünden 75 kilometrekarelik koruma kalkanı
Bintepeler, yaklaşık 75 kilometrekarelik geniş bir alana yayılan ve 120'den fazla anıt mezarı bünyesinde barındıran, dünyanın en önemli arkeolojik peyzajlarından biri olarak kabul ediliyor. 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne girmesiyle uluslararası tescilini alan bu bölge, ne yazık ki geçmiş yıllarda define avcılarının ağır tahribatına maruz kalmıştı. Bakan Ersoy, özellikle iş makineleriyle yapılan kaçak kazıların geri döndürülemez zararlar verdiğini hatırlatarak, bu geniş coğrafyayı geleneksel yöntemlerle korumanın imkansız olduğunu belirtti. Bu amaçla, Karnıyarık Tepe yakınındaki eski bir kazı evi modernize edilerek, yüksek teknolojiyle donatılmış bir güvenlik merkezine dönüştürüldü. Merkez, gece görüş kabiliyetine sahip uzun menzilli insansız hava araçları ve geniş kapsamlı anten sistemleriyle 7/24 izleme yapabiliyor.
Kaçakçılıkla mücadelede üçlü strateji
Bakan Ersoy, Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığına karşı yürüttüğü mücadeleyi önleme, uluslararası iş birliği ve iade olmak üzere üç temel sütun üzerine inşa ettiklerini ifade etti. Bintepeler'de kurulan bu yeni merkezin, önleyici koruma stratejisinin en somut ve güçlü örneği olduğunu belirten Ersoy, teknolojinin caydırıcı gücünden faydalandıklarını dile getirdi. Uluslararası alanda ise UNESCO, INTERPOL ve Dünya Gümrük Örgütü gibi kurumlarla yürütülen yakın iş birliği sayesinde, sınır aşan bir suç olan kültür varlığı kaçakçılığına karşı ciddi bir hukuki zemin oluşturuldu. Özellikle ABD ile imzalanan ve 2026 yılına kadar uzatılan mutabakat zaptı, yasa dışı ticaretin önlenmesinde kritik bir rol oynuyor.
13 binden fazla eser yuvaya döndü
Türkiye'nin yurt dışına kaçırılan eserlerin izini dünyanın her köşesinde sürmeye devam ettiğini belirten Bakan Ersoy, 2002 yılından bu yana 13 bin 474 kültür varlığının ait olduğu topraklara geri getirildiğini açıkladı. Bu eserlerin 9 bin 159'unun sadece son sekiz yılda kazandırılmış olması, yürütülen diplomatik ve hukuki mücadelenin başarısını gözler önüne seriyor. Boubon Antik Kenti'nden getirilen bronz imparator heykellerinden, Bintepeler'den kaçırılan 2 bin 700 yıllık altın kolyeye kadar pek çok paha biçilemez eser, artık Türkiye'deki müzelerde sergileniyor. Bakan Ersoy, teknolojinin ne kadar gelişmiş olursa olsun, kültürel mirasa sahip çıkma konusunda en büyük gücün yerel halkın duyarlılığı olduğunu belirterek, Manisalı vatandaşlara bu mirası koruma konusundaki destekleri için teşekkür etti.
