Venezuela’da 24 Haziran 2026 tarihinde yaşanan şiddetli depremler, yapı güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Jeoloji mühendisi Fahri Çelik, bölgedeki binaların Türkiye’deki yapı stokuna benzer özellikler taşıdığını belirterek, yüksek katlı binaların neden olduğu felaket riskine karşı acil önlem çağrısı yaptı.
VENEZUELA DEPREMİNDEN ÇIKARILACAK DERSLER
Caracas kentinde yaşanan 90 saniyelik ilk sarsıntı ve hemen ardından gelen ikinci deprem, çok katlı binaların statik açıdan ne kadar savunmasız olduğunu gözler önüne serdi. Çelik, Venezuela’daki yapıların mühendislik hizmeti ve malzeme kullanımı bakımından Türkiye ile neredeyse aynı kaderi paylaştığını belirtiyor. 20, 30 ve hatta 50 katlı binaların yıkılması, arama kurtarma çalışmalarını imkansız hale getirirken, enkaz kaldırma sürecini de büyük bir çıkmaza sokuyor.
Az katlı ve hibrit yapılar çözüm mü:
Çelik, betonarme ve yüksek katlı yapılaşmadan vazgeçilmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle ahşap, taş ve betonun bir arada kullanıldığı hibrit modelleri işaret eden uzman, Bitlis Hizan’daki eski taş evleri örnek gösteriyor. Çelik’e göre, 100 bin binanın yüksek katlı olduğu bir senaryoda can kaybı milyonları bulabilirken, az katlı yapılaşmayla bu risk 50 bin seviyelerine indirilebiliyor. Yetersiz demir donatısıyla inşa edilen 20 katlı yapılar ise büyük bir deprem anında en büyük tehdidi oluşturmaya devam ediyor.
