Mersin'in Gülnar ilçesinde yükselen ve Türkiye'nin ilk nükleer enerji tesisi olma özelliğini taşıyan Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) sahasında, işletme öncesi hazırlıklar kapsamında oldukça kritik bir aşamaya geçildi. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından yürütülen dev projede, Dünya Nükleer Operatörler Birliği (WANO) Moskova Merkezi tarafından organize edilen kapsamlı bir eş değerlendirme çalışması başlatıldı. Bu çalışma, santralin faaliyete geçmeden önceki güvenlik ve operasyonel hazırlık seviyesini uluslararası standartlara göre tescil etmeyi hedefliyor.
Simülasyonlarla gerçeğe yakın kriz yönetimi
Değerlendirme sürecinin merkezinde, 1'inci Güç Ünitesi'nin kontrol odasında görev yapacak operatörlerin mesleki yetkinlikleri yer alıyor. WANO Moskova Merkezi'nden gelen uzman ekip, Personel Performansının Gözlemlenmesi (CPO) adı verilen özel bir yöntemle, operatörlerin stres altındaki karar verme süreçlerini analiz ediyor. Misyonun başkanlığını üstlenen Çinli uzman Wang Tingkui liderliğindeki ekip, tam ölçekli simülatörlerde oluşturulan üç farklı kontrollü senaryo üzerinden personeli test ediyor. Bu senaryolar, gerçek bir nükleer santral işletiminde karşılaşılabilecek en zorlu koşulları yansıtacak şekilde tasarlandı.
Simülasyonlar sırasında operatörlerin güç ünitesini yönetme, ünitenin anlık durumunu takip etme ve beklenmedik ekipman arızalarına karşı doğru müdahale yöntemlerini uygulama becerileri mercek altına alınıyor. Uzmanlar, sadece teknik bilgiye değil, aynı zamanda ekip içi iletişimin kalitesine ve nükleer güvenlik ilkelerine ne derece sadık kalındığına da odaklanıyor. Çalışmanın sonunda elde edilen veriler, üretim süreçlerinin iyileştirilmesi ve olası acil durum prosedürlerinin daha verimli hale getirilmesi için bir yol haritası oluşturacak.
Uluslararası standartlarda güvenlik vizyonu
Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh, bu değerlendirme sürecinin santralin gelecekteki güvenliği için hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Butckikh, WANO ile yürütülen bu iş birliğinin sadece bir denetim değil, aynı zamanda ekibin gelişimini destekleyen bir öğrenme süreci olduğunu belirtti. Dünyadaki en iyi nükleer enerji uygulamalarını yerinde inceleme ve kendi sistemlerine entegre etme fırsatı bulduklarını ifade eden Butckikh, bu tür çalışmaların ekip içindeki yapıcı diyaloğu güçlendirdiğini ve günlük operasyonel kalitenin sürekli artırılmasına katkı sağladığını dile getirdi.
Uzmanlardan ilk gözlemler: Hazırlık seviyesi yüksek
Misyonun başında bulunan Wang Tingkui, saha gözlemlerine dair ilk izlenimlerini paylaşırken Akkuyu ekibinin hazırlık seviyesinden duyduğu memnuniyeti ifade etti. Operatörlerin kendilerine verilen senaryoları başarıyla uyguladığını belirten Tingkui, özellikle sapmaların zamanında tespit edilmesi ve yedek kontrol sistemlerine geçiş aşamasındaki soğukkanlı hareketlerin dikkat çekici olduğunu vurguladı. Nükleer güvenlik ilkelerinin her şeyin üzerinde tutulduğu bu süreçte, işletme dokümantasyonunun kalitesi de uzmanlar tarafından titizlikle incelenmeye devam ediyor.
Bu değerlendirme misyonu, Akkuyu NGS'nin sadece fiziksel inşasıyla değil, aynı zamanda insan kaynağının niteliğiyle de uluslararası nükleer güvenlik standartlarına uyum sağlama kararlılığını ortaya koyuyor. Personelin, normal işletme koşullarının bozulduğu veya ekipman arızalarının yaşandığı senaryolarda sergilediği performans, santralin gelecekteki güvenli işletimi için en önemli referans noktalarından biri olacak. Sürecin sonunda hazırlanacak raporlar, santralin işletmeye alınma aşamasındaki son düzenlemeler için temel teşkil edecek.
