Muğla'nın Menteşe ilçesinde yer alan ve kendine has ekosistemiyle bilinen Karabağlar Yaylası, bu yıl da bereketli bir hasat dönemine ev sahipliği yaptı. Bölgenin geleneksel tarım kültürünü yansıtan ve Ata tohumlarından elde edilen sebzeler ile yöreye özgü Yayla kavunları, üreticilerin yoğun emeğiyle toprakla buluştuğu süreçten geçerek sofralara ulaştırılmak üzere toplandı. Hasat etkinliklerine Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar'ın yanı sıra kurumun teknik ekibi de katılarak, yerel üretimin sürdürülebilirliği konusundaki kararlılığı vurguladı. Mehmet Yıldız ve Halise Dural gibi üreticilerin bahçelerinde gerçekleşen bu özel hasat, Muğla'nın tarımsal zenginliğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Doğanın sunduğu eşsiz bir üretim modeli
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, Karabağlar Yaylası'nın sadece bir üretim alanı değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir yaşam kültürü olduğunu belirtti. Yaylanın jeomorfolojik yapısının tarımsal faaliyetler üzerinde belirleyici bir rol oynadığını ifade eden Baydar, kış aylarında bölgenin aldığı yoğun yağışın, yaylanın kendine has irim adı verilen ulaşım ve drenaj kanalları sayesinde yönetildiğini vurguladı. Bu doğal yapı, bölgedeki tarımsal üretimin yüzyıllardır kesintisiz devam etmesine olanak tanıyor. Özellikle Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerini kapsayan yaklaşık 400 dekarlık alanda yetiştirilen Yayla kavunu, bu geleneksel yöntemin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Mayıs ayında toprak tava geldiğinde ekimi yapılan bu kavunlar, hiçbir şekilde sulama yapılmadan, tamamen doğal süreçlerle olgunlaşıyor. Ağustos sonu ile eylül başında hasat edilen ve 3-4 kilogram ağırlığa ulaşabilen bu ürünler, sap kısımları mühürlenerek kış aylarına kadar tazeliğini koruyabiliyor. Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz gibi yerel isimlerle anılan bu kavunlar, bölgenin kışlık tüketim alışkanlıklarında önemli bir yer tutuyor.
Ata tohumları ve modern projelerin buluşması
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın desteklediği projeler, yerel çeşitliliğin korunmasında kritik bir rol oynuyor. Özellikle 2021 yılında başlatılan Ata Sebzeleri Projesi, 2025 yılına kadar 5,5 milyondan fazla fidenin üreticiyle buluşmasını sağlayarak büyük bir başarıya imza attı. Bu kapsamda, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile yürütülen çalışmalarla, Kırkağaç kavunu gibi yüksek verimli ve dayanıklı çeşitler de Muğla topraklarına kazandırıldı. Yüzde 75 Bakanlık hibesiyle desteklenen bu girişimler, üreticilerin kendi tohumlarını sonraki yıllarda yeniden kullanabilmesine imkan tanıyarak tarımsal bağımsızlığı güçlendiriyor. 2026 yılı için ayrılan 2 milyon 177 bin TL'lik bütçe ile domates, biber, patlıcan ve çeşitli tohumların dağıtımı, 500 üreticiye ulaştırılarak yerel üretimin kapasitesi artırıldı. Özellikle kadın üreticilerin bu projeye gösterdiği yoğun ilgi, kırsal kalkınmada istihdamın artırılmasına da doğrudan katkı sağlıyor.
Sürdürülebilir tarım için yeni adımlar
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, sadece sebze ve kavun üretimiyle sınırlı kalmayarak, bölgenin kaba yem ihtiyacını karşılamaya yönelik projeleri de hayata geçiriyor. 2026 yılı içerisinde 100 üreticiye silajlık mısır tohumu, 94 üreticiye ise sorgum tohumu desteği sağlanarak, hayvancılık sektörünün temel girdileri olan yem bitkilerinin üretimi teşvik edildi. Damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılmasıyla, su kaynaklarının verimli kullanımı hedeflenirken, üreticilerin daha az kimyasal girdiyle daha kaliteli ürün elde etmesi amaçlanıyor. Ata tohumlarının yüksek adaptasyon kabiliyeti sayesinde, Muğla'nın sahil ve yüksek kesimlerinde yaklaşık 9 ay boyunca açıkta sebze üretimi yapılabiliyor olması, bölge ekonomisi için büyük bir avantaj oluşturuyor. Bu çalışmalar, Muğla'nın tarımsal kimliğini korurken, modern tekniklerle verimliliği artırmayı hedefleyen bütüncül bir yaklaşımın ürünü olarak dikkat çekiyor.
