Türkiye'nin tarımsal üretim kapasitesiyle öne çıkan şehirlerinden biri olan Niğde, özellikle Bor ilçesine bağlı Kaynarca köyünde gerçekleştirilen geleneksel domates kurutma işlemleriyle uluslararası pazarlarda adından söz ettiriyor. Tarlalardan büyük bir titizlikle toplanan taze domatesler, bölgenin kendine has iklim koşullarında, hiçbir yapay müdahale olmaksızın kurutularak dünya mutfaklarına gönderiliyor. Bu süreç, sadece bir tarımsal faaliyet değil, aynı zamanda bölgenin doğal avantajlarının ekonomik bir değere dönüştüğü bir başarı hikayesi olarak dikkat çekiyor.
Doğanın gücü ve poyrazın etkisi
Kaynarca köyündeki geniş kurutma sahaları, hasat mevsimiyle birlikte hummalı bir çalışmaya ev sahipliği yapıyor. Tarlalardan getirilen domatesler, işçiler tarafından tek tek elden geçirilerek kesiliyor ve ardından geniş alanlara seriliyor. Tuzlama işleminin ardından domatesler, bölgenin yoğun güneş ışığı ve poyraz rüzgarına emanet ediliyor. Özellikle poyrazın etkisiyle kurutma süreci oldukça hızlanırken, hava şartlarına bağlı olarak ürünler 8 ile 9 gün arasında ideal kuruluğa ulaşıyor. Bölgenin kuru havası ve güneşlenme süresi, elde edilen ürünün kalitesini doğrudan etkileyen en önemli faktörler arasında yer alıyor.
Emek yoğun bir üretim süreci
Bu zahmetli üretim süreci, ciddi bir insan emeğini de beraberinde getiriyor. Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinden gelen mevsimlik tarım işçileri, yaklaşık 40 gün boyunca kurutma sahalarında yoğun bir mesai harcıyor. Domateslerin kesilmesinden serilmesine, tuzlanmasından toplanıp çuvallanmasına kadar geçen her aşamada işçilerin büyük bir özverisi bulunuyor. Mevsimlik işçilerden Kasım Esenlik, bölgenin ikliminin domates kurutmak için biçilmiş kaftan olduğunu belirterek, poyrazın kurutma sürecindeki kritik rolüne vurgu yapıyor. Dokuzuncu günün sonunda toplanan ürünler, işlenmek üzere fabrikalara sevk ediliyor.
İhracatın yükselen değeri
Kaynarca Köyü Muhtarı Vedat Altınöz, bu yıl bölgede 5 bin ile 10 bin ton arasında domatesin kurutulmasının hedeflendiğini ifade ediyor. 13 kilogram yaş domatesten sadece 1 kilogram kuru ürün elde edildiğini belirten Altınöz, bu oranın üretimin ne kadar yoğun bir işçilik gerektirdiğini gözler önüne serdiğini dile getiriyor. Kurutulan domatesler, Bor Organize Sanayi Bölgesi'ndeki tesislerde işlenerek iç ve dış pazara hazır hale getiriliyor. Özellikle İtalya, Amerika, Fransa ve Rusya gibi ülkelerden gelen yoğun talep, Niğde'nin kuru domatesini küresel bir marka haline getiriyor.
Geniş kullanım alanı ve pazar potansiyeli
Kuru domatesin kullanım alanı, sadece ev mutfaklarıyla sınırlı kalmıyor. Konservelik ve yemeklik kullanımın yanı sıra pizza üretimi, otel mutfakları ve çeşitli gıda sanayilerinde de yoğun bir şekilde tercih ediliyor. Hem yurt içinde hem de uluslararası arenada kendine sağlam bir yer edinen bu ürün, Niğde'nin tarımsal ihracatında stratejik bir öneme sahip. Bölgedeki üreticiler, doğal yöntemlerle elde edilen bu lezzetin dünya genelinde daha fazla sofraya ulaşması için çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor.
