Lösemi, lenfoma ve çeşitli organ kanserleri gibi zorlu hastalıklarla mücadele eden hastalar için hayati bir öneme sahip olan kök hücre nakli konusunda Türkiye, dev bir adım attı. Sağlık Bakanlığı ile Türk Kızılay’ın ortaklaşa yürüttüğü Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK) projesi, gönüllü bağışçı sayısında 1 milyon 251 bin 677 rakamına ulaşarak tarihi bir eşiği geride bıraktı. Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü vesilesiyle paylaşılan bu veriler, toplumun dayanışma ruhunun ne denli güçlü olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Sadece bu yılın ilk sekiz ayında 39 bin 631 yeni gönüllünün sisteme dahil olması, kök hücre nakli bekleyen hastalar ve aileleri için büyük bir moral kaynağı oldu.
Gönüllülük ağında devasa büyüme
Kızılay Genel Başkanı Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, ulaşılan bu rakamın sadece bir istatistikten ibaret olmadığını, her bir bağışçı adayının bir hastanın hayata tutunma şansı anlamına geldiğini vurguladı. Yılmaz, bağışçı havuzu genişledikçe, nakil bekleyen hastaların kendileriyle tam uyumlu bir donör bulma ihtimalinin de doğru orantılı olarak arttığını belirtti. TÜRKÖK projesi, bağışçı kazanımından başlayarak, eşleşme süreçlerinin yönetilmesi, nakil planlaması, sağlık kontrolleri ve hatta hücresel ürünlerin nakil merkezlerine güvenli bir şekilde ulaştırılmasına kadar uzanan çok kapsamlı bir lojistik ve tıbbi süreci yönetiyor. Mevcut verilere göre, bu gönüllü ordusunun yüzde 63’ünü erkekler, yüzde 37’sini ise kadınlar oluşturuyor.
Kök hücre nakli hangi hastalıklara şifa oluyor?
Halk arasında kemik iliği nakli olarak da bilinen kök hücre nakli, modern tıbbın en kritik tedavi yöntemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Özellikle kemik iliği yetmezliği, kalıtsal anemiler, bağışıklık sistemi bozuklukları ve çeşitli metabolik hastalıkların tedavisinde kök hücre nakli, hastalar için tek kurtuluş yolu olabiliyor. Her yıl eylül ayının üçüncü cumartesi günü kutlanan Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü, bu hayati sürecin önemini topluma hatırlatmak ve daha fazla insanı bağışçı olmaya teşvik etmek amacıyla bir farkındalık platformu görevi görüyor. Kızılay, bu özel günlerde bağışçı adaylarının duyarlılığına teşekkür ederken, sistemin sürdürülebilirliğinin önemine dikkat çekiyor.
Bağışçı adayı olma süreci nasıl işliyor?
Kök hücre bağışçısı olmak isteyen 18-35 yaş aralığındaki sağlıklı vatandaşlar için süreç oldukça basit ve güvenli bir şekilde tasarlanmış durumda. Kızılay’ın kan bağış noktalarına başvuran gönüllüler, TÜRKÖK Bilgilendirme ve Onam Formu’nu doldurarak süreci başlatabiliyor. Adaylardan alınan üç tüp kan örneği, gerekli tüm tıbbi testlerden geçirildikten sonra elde edilen veriler TÜRKÖK Kemik İliği Bankası veri tabanına işleniyor. Eğer Sağlık Bakanlığı sisteminde kayıtlı bir hasta ile doku uyumu tespit edilirse, Kızılay hemen bağışçı adayıyla iletişime geçerek detaylı tetkik süreçlerini başlatıyor. Bağışçının onayı ve uygunluğu kesinleştiğinde ise tedavi süreci hızla hayata geçiriliyor. Bağış hakkında daha detaylı bilgi almak isteyenler, kanver.org adresini ziyaret ederek sürece dair tüm merak ettiklerini öğrenebiliyor.
