Sakarya'nın Kaynarca ilçesinde yaşayan 51 yaşındaki Aziz ve Vasfiye Ceylan çifti, günümüzün hızla değişen üretim koşullarına inat, köklerine sıkı sıkıya bağlı kalarak adeta bir zaman yolculuğu yapıyor. Konak Mahallesi'ndeki evlerinin alt katında bulunan ve yaklaşık bir asırlık geçmişe sahip olan el yapımı taş değirmen, çiftin günlük yaşamının merkezinde yer alıyor. Teknolojik makinelerin seri üretim yaptığı bir dönemde, onlar darılarını kendi elleriyle çevirdikleri bu tarihi değirmende öğütmeyi tercih ediyor.
Asırlık emeğin izinde tarladan sofraya
Ceylan çiftinin bu zahmetli yolculuğu, her yıl Kocaeli'nin Kandıra ilçesine bağlı Özbey Mahallesi'nde bulunan aile yadigarı tarlada başlıyor. Toprağa ekilen darılar, büyük bir sabırla hasat edildikten sonra Kaynarca'daki evlerine getiriliyor. Burada, 90 yıllık taş değirmenin başına geçen çift, darıları geleneksel yöntemlerle öğüterek yöresel mutfağın vazgeçilmezi olan üre tatlısının ana maddesini elde ediyor. Bu süreçte hiçbir aşama aceleye getirilmiyor; her bir tanenin öğütülmesi, atalarından devraldıkları mirasa duyulan saygının bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
İsraf etmeden doğaya ve mutfağa katkı
Taş değirmende gerçekleştirilen öğütme işlemi sırasında ortaya çıkan posa bile ziyan edilmiyor. Çift, bu yan ürünü tavuklarına yem yaparak geleneksel tarım kültürünün temel prensiplerinden biri olan israfsız yaşamı da sürdürüyor. Elde edilen darı özü ise yöresel lezzetleri yaşatmak isteyenler tarafından büyük ilgi görüyor ve kilogramı bin liradan alıcı buluyor. Aziz Ceylan, bu işi sadece bir üretim süreci olarak değil, aynı zamanda büyük bir keyif ve sorumluluk olarak tanımlıyor.
Gelecek nesillere aktarılan bir miras
Aziz Ceylan, atalarından gördükleri bu kadim geleneği devam ettirmenin kendisi için bir yaşam biçimi haline geldiğini ifade ediyor. Eskiden darı ekimi yapmadıklarını ancak merak ve tutkuyla bu sürece dahil olduklarını belirten Ceylan, hem çalışıp hem de bu kültürel mirası yaşatmanın mutluluğunu yaşadığını dile getiriyor. Taş değirmenin elle çevrilerek çalıştırılmasının, elde edilen ürünün tadına bambaşka bir doku kattığına inanan çift, ömürleri yettiği sürece bu geleneği gelecek nesillere aktarmaya kararlı olduklarını vurguluyor. Bu çaba, sadece bir tatlı malzemesi üretmek değil, aynı zamanda unutulmaya yüz tutmuş bir yaşam tarzını günümüze taşımak anlamına geliyor.
