Samsun'un verimli topraklarında fındık üreticiliği, modern tarım tekniklerinin entegrasyonuyla yeni bir döneme giriyor. Geleneksel yöntemlerle daldan elle toplama veya yerden toplama gibi zahmetli süreçlerin yerini alan file sistemi, hem maliyetleri düşürüyor hem de verimliliği zirveye taşıyor. Özellikle Terme ilçesinde uygulanan bu sistem, üreticilerin hasat dönemindeki en büyük kabusu olan işçi bulma ve yüksek maliyet sorununa köklü bir çözüm sunuyor. 2026 yılı verilerine göre Samsun genelinde 1 milyon 250 bin dekarı aşkın alanda sürdürülen fındık üretiminde, file kullanımı artık bir tercih değil, ekonomik bir zorunluluk haline gelmeye başladı.
İşçi sayısında büyük düşüş
Terme'de Sarayköy Mahallesi'nde 12 dönümlük bahçesinde fileli hasat yöntemini deneyimleyen üretici Fehmi Öktem, elde ettiği sonuçların şaşırtıcı olduğunu belirtiyor. Daha önceki yıllarda aynı bahçede 3 ton fındığı toplamak için 60 işçiye ihtiyaç duyarken, file sistemi sayesinde bu sayının 15'e düştüğünü ifade eden Öktem, yöntemin sağladığı tasarrufun yüzde 70'lere ulaştığını vurguluyor. Sadece işçilik maliyetlerinde değil, zaman yönetiminde de büyük bir avantaj sağlayan bu sistem, fındığın toprakla temasını keserek çürüme riskini de ortadan kaldırıyor. Üreticiler, bahçelerinin adeta bir park düzenine kavuştuğunu ve hasat sürecinin çok daha konforlu hale geldiğini dile getiriyor.
Kalite ve randımanda gözle görülür artış
Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, file sisteminin sadece bir maliyet tasarrufu aracı olmadığını, aynı zamanda ürün kalitesini doğrudan etkileyen bir teknoloji olduğunu belirtiyor. Fındığın tam olgunluk döneminde file üzerine dökülmesinin randımanı en az iki puan artırdığını ifade eden Yılmaz, toprakla temasın kesilmesi sayesinde aflatoksin oluşumunun da önüne geçildiğini vurguluyor. Geleneksel yöntemlerde dalın sıyrılması sonucu bir sonraki yılın meyve gözlerinin zarar gördüğünü hatırlatan Yılmaz, file yönteminin ağaçların sağlığını koruyarak gelecek sezonun verimini de garanti altına aldığını belirtiyor. Ayrıca, meyilli arazilerde yağmur sularının fındığı sürükleyip götürmesi gibi kronik sorunlar da bu sistemle tamamen çözüme kavuşuyor.
Devlet desteğiyle yaygınlaşıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, fındık üreticilerini bu verimli sisteme teşvik etmek amacıyla önemli bir hibe programı yürütüyor. 2022-2025 yılları arasında Samsun genelinde 151 üreticiye 3 bin 546 dekar alan için file desteği sağlanırken, 2026 yılında 91 üreticinin daha başvurusunun onay aşamasında olduğu belirtiliyor. Yüzde 70'e varan hibe desteği, üreticilerin kendi imkanlarıyla da sisteme geçiş yapmasını tetikliyor. Terme Belediye Başkanı Şenol Kul, ilçedeki üreticilerin bu sisteme olan ilgisinin her geçen gün arttığını ve bunun ekonomik bir kazanç kapısı olduğunu ifade ediyor. Hasat edilen ürünün doğrudan patoza gönderilebilmesi, sürecin hızını artırırken, üreticinin emeğinin karşılığını daha yüksek bir karlılıkla almasını sağlıyor. Samsun'daki bu dönüşüm, fındık tarımında sürdürülebilirliğin ve modernleşmenin en somut örneği olarak öne çıkıyor.
