Karadeniz, günümüzde yalnızca jeopolitik gerilimlerin değil, aynı zamanda küresel tedarik zincirlerini derinden sarsan lojistik bir tıkanıklığın merkez üssü haline geldi. Rusya ile Ukrayna arasında devam eden çatışmalar, deniz ticaretinin damarlarını tıkarken, bölgedeki ticari faaliyetlerin savaşın yıkıcı etkilerinden korunması gerektiği yönündeki çağrılar giderek yükseliyor. Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, bu kritik süreçte Karadeniz'in bir çatışma alanı değil, güvenli bir ticaret rotası olarak kalması gerektiğini vurgulayarak, çözüm arayışlarının Samsun merkezli bir uluslararası zirve ile başlatılmasını önerdi. Eldemir, bölgedeki risklerin sadece gemi seferleriyle sınırlı olmadığını, enerji, gıda, sigorta ve çevre güvenliği gibi çok katmanlı bir kriz zinciriyle karşı karşıya olduğumuzu belirtti.
Gemiler denizde mahsur kaldı
Bölgedeki tablonun vahametini ortaya koyan en somut veriler, limanlarda bekleyen gemi sayılarında gizli. İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın Ağustos 2026 verilerine göre, Karadeniz limanlarının demir sahalarında ve tersanelerde yaklaşık 100 gemi belirsiz bir bekleyiş içerisinde. Bu gemilerin önemli bir kısmının Samsun ve Sinop demir sahalarında yoğunlaşması, sorunun artık münferit bir olay olmaktan çıkıp bölgesel bir lojistik krize dönüştüğünü kanıtlıyor. Eldemir, bu durumun sadece ticari bir aksama değil, aynı zamanda mürettebatı tahliye edilmiş veya hasar görmüş gemilerin çevre ve diğer deniz araçları için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturduğuna dikkat çekiyor. Kontrolsüz şekilde denizde bekleyen bu gemilerin, Karadeniz'in ekolojik ve ticari geleceği üzerinde yarattığı riskler, acil müdahale mekanizmalarının kurulmasını zorunlu kılıyor.
Ekonomik zincirleme reaksiyon riski
Karadeniz'deki güvenlik açıkları, sadece denizcilik sektörünü değil, doğrudan sanayicinin ve çiftçinin cebini de etkiliyor. Özellikle kömür, buğday, mısır ve ayçiçeği gibi stratejik ürünlerin sevkiyatında yaşanan aksamalar, lojistik maliyetleri yukarı çekerken, tedarik zincirindeki kırılmaların sanayideki enerji maliyetlerine ve tarımsal girdi fiyatlarına yansıması kaçınılmaz hale geliyor. Eldemir, bugün bir geminin limana ulaşamamasının, yarın bir sanayicinin üretim kaybı veya bir çiftçinin maliyet artışı olarak geri döneceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin yanı sıra Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Avrupa Birliği gibi küresel aktörlerin, ticari gemilerin güvenliğini sağlayacak uluslararası mekanizmaları geliştirmesini zorunlu kılıyor.
Samsun çözümün merkezi olabilir
SAMSİAD Başkanı Eldemir, bu krizin aşılması için Samsun'un bir kriz merkezi olmaktan çıkıp, çözümün konuşulduğu bir platforma dönüşmesi gerektiğini savunuyor. Önerilen Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi ile liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve uluslararası kuruluşların aynı masa etrafında buluşturulması hedefleniyor. Eldemir'in sunduğu çözüm paketinde; Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru'nun oluşturulması, ticari gemiler için uluslararası bir sigorta ve reasürans mekanizmasının kurulması ve Samsun merkezli bir Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi'nin hayata geçirilmesi gibi kritik başlıklar yer alıyor. Amaçlarının telaş yaratmak değil, durumun ciddiyetini ortaya koyarak zamanında tedbir alınmasını sağlamak olduğunu belirten Eldemir, Karadeniz ticaretinin savaşın dışında kalması için tüm tarafları Samsun'da buluşmaya davet ediyor. Bu girişim, bölgenin ekonomik istikrarı için atılabilecek en stratejik adımlardan biri olarak görülüyor.
