Soğuk havaların yaklaşmasıyla birlikte sağlık gündeminin ilk sıralarına yerleşen solunum yolu enfeksiyonları, bu yıl da grip, COVID-19 ve RSV üçlüsüyle toplum sağlığını tehdit etmeye hazırlanıyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, özellikle yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunan risk grupları için kış aylarının zorlu geçebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Okulların açılmasıyla birlikte hareketliliğin artması, virüslerin yayılım hızını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Aşılamada Zamanlama ve Koruyuculuk Dengesi
Prof. Dr. Özkaya, grip aşısının bu yıl H1N1, H3N2 ve Victoria B türlerine karşı geliştirilen üç bileşenli yapısıyla kritik bir koruma kalkanı sunduğunu belirtiyor. Aşının temel amacının hastalığı tamamen engellemekten ziyade, özellikle yaşlı hastalarda zatürreye bağlı ölümleri, hastaneye yatış oranlarını ve hastalığın ağır seyretme riskini minimize etmek olduğunu vurguluyor. Türkiye'de grip vakalarının genellikle Aralık ve Şubat ayları arasında zirve yaptığı göz önüne alındığında, aşının çok erken yaptırılması koruma süresinin mevsim bitmeden tükenmesine neden olabilir. Bu nedenle, aşının sağladığı altı ila sekiz aylık koruma süresini en verimli şekilde kullanmak için sonbahar başı döneminin en ideal zamanlama olduğu ifade ediliyor.
RSV ve COVID-19 ile Mücadelede Yeni Stratejiler
Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda bronşiolit ile zatürrenin en yaygın tetikleyicilerinden biri olan RSV virüsü, artık yetişkinler için de ciddi bir risk unsuru haline geldi. Prof. Dr. Özkaya, 75 yaş ve üzeri bireyler ile 50-74 yaş arasındaki yüksek riskli kronik hastalar için tek dozluk RSV aşısının önemine dikkat çekiyor. Öte yandan, COVID-19 salgını resmi olarak sona ermiş olsa da, virüsün toplum içindeki varlığını sürdürdüğü ve diğer solunum yolu virüsleriyle birleştiğinde ölümcül sonuçlar doğurabileceği gerçeği göz ardı edilmemelidir. Uzmanlar, COVID-19'un sadece akut bir hastalık olmadığını, aynı zamanda vücuttaki kronik virüsleri yeniden aktif hale getirebilen sinsi bir yapıya sahip olduğunu belirtiyor.
Tekrarlayan Enfeksiyonların Uzun Vadeli Etkileri
Son dönemde yapılan kapsamlı araştırmalar, birden fazla kez COVID-19 enfeksiyonu geçiren bireylerin, hiç enfekte olmayanlara kıyasla yeni sağlık sorunları geliştirme riskinin yüzde 76 oranında daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Yaklaşık 9 bin kişi üzerinde yapılan analizler, bu kişilerin solunum yolu hastalıklarına yakalanma olasılığının beş kat arttığını gösteriyor. Diyabetten nörolojik bozukluklara, kardiyovasküler sorunlardan kronik yorgunluk sendromuna kadar uzanan geniş bir yelpazedeki bu yeni tanıların, virüsün vücut üzerindeki uzun vadeli tahribatını kanıtlar nitelikte olduğu ifade ediliyor. Prof. Dr. Özkaya, kış virüslerinden korunmanın en etkili yolunun bilinçli aşılama ve kişisel hijyen kurallarına riayet etmek olduğunu hatırlatarak, halk sağlığı uzmanlarının bu süreçteki uyarılarının ciddiye alınması gerektiğini sözlerine ekliyor.
