İnsan vücudunun en hayati filtreleme mekanizması olan akciğerler, her gün dış dünyadan gelen binlerce litrelik hava akışıyla karşı karşıya kalıyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, 25 Eylül Dünya Akciğer Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, solunum sistemimizin maruz kaldığı çevresel faktörlerin aslında önlenebilir birçok ölümcül hastalığın temelini oluşturduğunu belirtti. Normal bir yetişkinin günde yaklaşık 20 bin kez nefes alıp verdiğini hatırlatan Özkaya, her nefes alışverişte yarım litre havanın akciğerlere dolduğunu ve bu sürecin toplamda günlük 10 bin litre havayı temizleme kapasitesine ulaştığını ifade etti. Bu devasa hava sirkülasyonu içerisinde hava kirliliği, virüsler, bakteriler, alerjenler ve kanserojen maddelerin doğrudan akciğer dokusuna temas ettiğini vurgulayan uzman isim, bu zararlı etkenlerin azaltılmasının hayati önem taşıdığını dile getirdi.
Görünmez düşmanlar ve zatürre riski
Günümüzde toplum sağlığını tehdit eden unsurların başında, tek bir virüsün ötesinde aynı anda dolaşımda olan çoklu enfeksiyon kaynakları geliyor. Okulların açılmasıyla birlikte ivme kazanan grip salgını ve COVID-19 gibi hastalıkların, özellikle genç ve yaşlı nüfusta zatürre vakalarını artırdığı gözlemleniyor. Prof. Dr. Özkaya, insanların kolayca zatürreye yakalanmasını sadece bağışıklık sisteminin zayıflığına bağlamanın eksik bir bakış açısı olduğunu belirterek, durumun aslında grip, COVID-19 ve RSV gibi birkaç farklı virüsün aynı anda toplumda dolaşmasından kaynaklandığını açıkladı. Artık tek bir düşmanla değil, aynı anda birden fazla viral tehditle mücadele etmek zorunda olduğumuzu belirten Özkaya, bu durumun solunum yollarını ciddi şekilde yorduğunu ve enfeksiyon sonrası zatürre vakalarının hastaneye başvurularda önemli bir yer tuttuğunu vurguladı.
Gençlerde artan kanser vakaları düşündürüyor
Akciğer sağlığı konusundaki en endişe verici gelişmelerden biri ise, sigara kullanmayan genç bireylerde görülmeye başlayan ve oldukça agresif seyreden akciğer kanseri vakalarıdır. Dünya genelinde tıp dünyasının üzerinde titizlikle durduğu bu konu, çocukluk döneminden itibaren maruz kalınan çevresel faktörlerin uzun vadeli etkilerini sorgulatıyor. Prof. Dr. Şevket Özkaya, genç yaşta ortaya çıkan bu ölümcül kanser türlerinin nedenlerini araştırırken, özellikle erken yaşlarda kullanılan kozmetik ürünlerindeki kimyasalların ve tarım ilaçları içeren gıdaların solunması veya tüketilmesinin risk faktörü oluşturabileceği üzerinde duruyor.
Ömür boyu sürecek bir koruma kalkanı
Dünya Akciğer Günü'nün bu yılki teması olan Ömür Boyu Akciğer Sağlığı kavramı, solunum sisteminin korunmasının sadece hastalık anında değil, doğumdan yaşlılığa kadar kesintisiz bir süreç olması gerektiğini savunuyor. Çocukluk döneminde sağlıklı akciğer gelişimini desteklemenin, yetişkinlikte ise çevresel kirlilikten korunmanın bir yaşam biçimi haline getirilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, akciğer kanseri, KOAH, astım ve tüberküloz gibi hastalıkların toplam ölümlerin yarısına yakın bir kısmını oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bu hastalıkların büyük bir kısmının, bireysel ve toplumsal önlemlerle engellenebilir olması, akciğer sağlığına yönelik farkındalığın artırılmasının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
