Dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açan zatürre, günümüzde yeniden ciddi bir sağlık tehdidi olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle Kovid-19 pandemisinin ardından solunum yolu enfeksiyonlarının seyri değişirken, Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, zatürre vakalarının yeniden görülmeye başladığına dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu. 12 Kasım Dünya Zatürre Günü vesilesiyle açıklamalarda bulunan Özkaya, bu hastalığın sadece mevsimsel bir rahatsızlık olmadığını, aksine bulaşıcı hastalıklara bağlı ölümlerin en temel nedenlerinden biri olduğunu hatırlattı. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 2,5 milyon insanın zatürre nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirten uzman isim, bu acı tablonun 610 bin kadarının 5 yaş altındaki çocuklardan oluştuğunun altını çizdi.
Hayati risk taşıyan belirtiler ve korunma yolları
Zatürrenin herkesi etkileyebilecek potansiyele sahip olduğunu ancak bazı grupların çok daha büyük risk altında bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Şevket Özkaya, özellikle yaşlılar, küçük çocuklar ve kronik hastalığı olanların çok daha dikkatli olması gerektiğini belirtti. Akciğer, kalp, böbrek ve karaciğer gibi hayati organlarda kronik rahatsızlığı bulunanlar ile diyabet hastalarının ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerin bu süreçte daha savunmasız kaldığına vurgu yaptı. Zatürrenin belirtileri arasında ateş, titreme, şiddetli öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve genel halsizlik gibi semptomların öne çıktığını belirten Özkaya, hastalığın ilerlemesi durumunda solunum yetmezliği ve sepsis gibi ölümcül komplikasyonların gelişebileceğini ifade etti. Özellikle 65 yaş üzerindeki bireylerde ölüm riskinin çok daha yüksek olduğunu belirten uzman, erken teşhis ve hızlı tedavinin hayat kurtarıcı olduğunu vurguladı.
Aşılanma ihmal edilmemeli
Zatürreden korunmanın en etkili yolunun aşılama olduğunu belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, vatandaşlara grip aşısı yaptırırken mutlaka pnömokok aşısı hakkında da doktorlarına danışmaları çağrısında bulundu. Yaş ilerledikçe bağışıklık sisteminin doğal olarak zayıfladığını ve 65 yaş üzerindeki sağlıklı yetişkinlerin bile ciddi risk altında olduğunu hatırlatan Özkaya, pnömokok zatürresinin sadece kış aylarında değil, yılın her döneminde ortaya çıkabildiğini belirtti. Aşıların ciddi hastalıkların önlenmesinde en büyük kalkan olduğunu ifade eden uzman, toplum sağlığını korumak adına önerilen aşıların zamanında yaptırılmasının hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Soğuk hava enfeksiyon riskini nasıl artırıyor?
Ailelerin çocuklarını soğuk havalarda ince giyinmemeleri konusunda uyarmasının geleneksel bir refleks olduğunu belirten Özkaya, soğuk havanın tek başına zatürreye neden olmadığını ancak enfeksiyon riskini ciddi oranda artırdığını açıkladı. Zatürrenin bakteri, virüs veya mantarların neden olduğu bir akciğer enfeksiyonu olduğunu belirten uzman, soğuk ve kuru havanın vücudun solunum yollarındaki savunma mekanizmasını zayıflattığını ifade etti. Soğuk havalarda üst solunum yollarındaki kan damarlarının daralmasıyla birlikte mikroplarla savaşan hücrelerin bölgeye ulaşmasının zorlaştığını, ayrıca solunum yollarını temizleyen küçük tüycüklerin hareketlerinin yavaşladığını belirtti. Kış aylarında kapalı ve yetersiz havalandırılan ortamlarda daha fazla vakit geçirilmesinin grip, RSV ve nezle gibi viral enfeksiyonların yayılmasını kolaylaştırdığını söyleyen Özkaya, bu viral enfeksiyonların akciğerleri etkileyerek ikincil bakteriyel zatürreye zemin hazırlayabileceği konusunda uyardı.
