Akıllı telefonunuzdan veya bilgisayarınızdan yapay zekaya sorduğunuz her soru, aslında fiziksel dünyada ciddi bir su tüketimine yol açıyor. Dijital sistemlerin arka planında çalışan dev veri merkezleri, ısınan sunucuları soğutmak için devasa miktarlarda suya ihtiyaç duyuyor.
Veri merkezleri suyu nasıl tüketiyor
Yapay zeka modelleri devasa veri merkezlerinde işlem görüyor. Bu sistemler çalışırken çok yüksek ısı üretiyor. Sunucuların bozulmaması için sürekli soğutulmaları gerekiyor ve bu işlemde büyük oranda su kullanılıyor. Tek bir sorgu küçük görünse de, dünyadaki milyarlarca kullanıcıyı üst üste koyduğumuzda ortaya çıkan su faturası tarımsal sulama alanlarını etkileyecek boyuta ulaşıyor.
Samsun özelinde durum ne
Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden Prof. Dr. Yusuf Demir, Samsun’daki su tüketiminin yaklaşık yüzde 2 ile 3’ünün yapay zeka kaynaklı olduğunu belirtiyor. Bu oran, şehrin sulama kapasitesinden çalınan ciddi bir miktar anlamına geliyor. Uzmanlar, yapay zekanın gelişmesine karşı çıkmıyor ancak "daha fazla yapay zeka" yerine "daha sürdürülebilir yapay zeka" modeline geçilmesi gerektiğini savunuyor.
Bundan sonra ne olur
Türkiye su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Gelecekte sadece enerji değil, dijital altyapıların su ayak izi de ulusal bir güvenlik meselesi haline gelecek. Şehirler, su tüketimini düşüren "yeşil veri merkezleri" ve daha verimli yazılım standartları geliştirmek zorunda kalacak. Eğer bu denge sağlanamazsa, teknolojik ilerleme çevresel kayıpları beraberinde getirebilir.
