Şırnak'ın Cizre ilçesinde yaşayan görsel sanatlar öğretmeni Yafes Turhan, günlük hayatın koşturmacası içinde gözden kaçan ancak şehrin kültürel dokusunu oluşturan zanaatkarları ölümsüzleştirmek için farklı bir yol izliyor. Turhan, boş zamanlarını Urban Sketchers adı verilen sokak sanatçılığı etkinliğiyle değerlendirerek, şehrin sokaklarında adeta bir gözlemci gibi dolaşıyor. Uzaktan ve habersizce yaptığı gözlemlerle, yıllarını mesleklerine adamış ustaların çalışma anlarını karakalem tekniğiyle kağıda döküyor. Yaklaşık 45 dakika süren bu titiz çalışmalar, sadece birer çizim olmanın ötesine geçerek, ustaların emeklerine duyulan saygının bir nişanesi haline geliyor.
Sanatın iyileştirici gücü ve toplumsal bağ
Turhan, yaptığı bu çalışmaların hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli bir karşılığı olduğunu vurguluyor. Modern şehir yaşamının getirdiği yabancılaşma duygusuna karşı, bu tür küçük sürprizlerin insanlar arasında sıcak bir bağ kurduğuna inanıyor. Sanatçı, çizimlerini tamamladıktan sonra habersizce resmettiği ustalara giderek eserlerini hediye ediyor. Bu anlar, ustaların yüzlerinde beliren samimi bir tebessümle taçlanırken, Turhan için de büyük bir mutluluk kaynağı oluyor. Karşı tarafın değer gördüğünü hissetmesi ve bu farkındalığın yarattığı pozitif enerji, sanatın toplumsal birleştirici gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kaybolan mesleklere vefa borcu
Cizre'nin tarihi dokusunda önemli bir yere sahip olan ancak günümüzde sayıları giderek azalan meslek dalları, Turhan'ın çalışmalarının ana odağını oluşturuyor. Telkari ustalığından marangozluğa, bakırcılıktan sarraflığa kadar pek çok geleneksel zanaat, bu karakalem çalışmaları sayesinde yeniden hatırlanıyor. Turhan, asırlık bu mesleklerin temsilcilerini kağıda dökmenin, aslında kültürel bir mirası koruma çabası olduğunu belirtiyor. Günlük yaşamın telaşı içinde unutulmaya yüz tutmuş bu değerleri, sanatın estetik diliyle görünür kılmak, sanatçının en büyük motivasyonlarından biri olarak öne çıkıyor.
Anı yakalamanın estetik hazzı
Urban Sketchers etkinliği kapsamında gerçekleştirdiği bu sanatsal yolculuk, Turhan için sadece bir çizim pratiği değil, aynı zamanda anı yakalama sanatı olarak tanımlanıyor. Ustaların işlerini yaparken sergiledikleri o doğal figürleri ve çalışma disiplinini en yalın haliyle yansıtmak, karakalem tekniğinin sunduğu olanaklarla mümkün oluyor. Turhan, bu süreçte sadece bir ressam değil, aynı zamanda bir belgeselci gibi hareket ederek, Cizre'nin yaşayan tarihini çizgilerle geleceğe taşıyor. Her bir çizim, ustaların alın terini ve mesleklerine olan bağlılıklarını yansıtan birer belge niteliği taşıyor.
