Çocukların sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesi, ebeveynlerin erken dönemde fark edebileceği bazı fiziksel detaylara bağlı olabiliyor. Medicana Sivas Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mithat Günaydın, özellikle erkek çocuklarında sıkça karşılaşılan inmemiş testis durumunun, hafife alınmaması gereken ve tıbbi müdahale gerektiren bir süreç olduğunu vurguladı. Testislerin anne karnındaki gelişim evresinde böbreklerin yakınında oluştuğunu ve doğum yaklaştıkça hormonal mekanizmalarla skrotum adı verilen torbaya indiğini belirten Günaydın, bu doğal sürecin aksamasının ilerleyen yıllarda ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebileceğini ifade etti.
Erken teşhis ve müdahalenin hayati önemi
Doğum anında testislerin normal şartlarda torbada bulunması gerektiğini hatırlatan Doç. Dr. Mithat Günaydın, bu inişin gerçekleşmediği vakalarda ilk altı ayın kritik bir bekleme süreci olduğunu belirtti. Bu dönemde vücutta meydana gelen hormonal değişimlerin testislerin kendiliğinden torbaya inmesine yardımcı olabileceğini söyleyen Günaydın, ancak bu sürenin sonunda bir gelişme kaydedilmediğinde cerrahi müdahalenin şart olduğunu dile getirdi. Kasık kanalının vücut ısısına göre daha sıcak bir bölge olması, testislerin yapısını olumsuz etkiliyor. Tavuk yumurtasının yüksek ısıda bozulmasına benzer bir sürecin testislerde de yaşandığını belirten uzman, bu durumun sperm üreten hücrelerin kaybına, yani ileride infertilite olarak bilinen kısırlık problemine yol açabileceğini kaydetti. Ayrıca, bozulan hücrelerin ilerleyen yaşlarda kanser oluşum riskini artırdığına dikkat çeken Günaydın, testislerin en geç bir yaşına kadar mutlaka torbaya indirilmesi gerektiğini vurguladı.
Karın içi vakalarda laparoskopik çözüm
Testislerin bazen kasık kanalında bile bulunamadığını ve karın içinde gizlenmiş olabileceğini ifade eden Doç. Dr. Günaydın, bu tür durumlarda modern tıp yöntemlerinden faydalandıklarını belirtti. Karın içinde kalan testislerin tespiti için laparoskopik cerrahiye başvurduklarını anlatan Günaydın, bu yöntemle testisin serbestleştirilerek olması gereken yere indirildiğini açıkladı. Ancak bazı vakalarda testisin hiç bulunamadığı veya damar yapısının zayıflığı nedeniyle karın içinde eridiği durumlarla da karşılaştıklarını belirten uzman, bu gibi durumlarda testis artığının kanser riski taşıması nedeniyle cerrahi olarak alınmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
Ailelerin evde yapabileceği basit kontroller
Uzmanlar, ailelerin çocuklarının sağlığı konusunda daha bilinçli olması gerektiğini savunuyor. Özellikle utangaç testis olarak adlandırılan ve cerrahları dahi zorlayan durumların takibinin aile tarafından yapılabileceğini belirten Doç. Dr. Mithat Günaydın, ebeveynlere önemli tavsiyelerde bulundu. Testisin zaman zaman kanala kaçabildiğini ve yüksek ısıya maruz kaldığını belirten Günaydın, ailelerin banyo sırasında veya alt değiştirme esnasında torbayı düzenli olarak kontrol etmelerinin büyük önem taşıdığını söyledi. Eğer testis zamanının büyük bir kısmını kanalda geçiriyorsa, bu durumun mutlaka bir çocuk cerrahı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatan uzman, erken gözlemin tedavi başarısını doğrudan etkilediğini sözlerine ekledi.
