Sivas Valiliği bünyesindeki Hafıza Merkezi, Kızılay Arşivi'nde yürüttüğü detaylı çalışmayla, Balkan ve Birinci Dünya Savaşları'nda esir düşen askerlerin aileleriyle yazıştığı ancak ulaşmayan onlarca mektubu gün yüzüne çıkardı. Arşivden özenle çıkarılan tarihi belgeler, kahraman askerlerin hayattaki evlatlarına ve torunlarına teslim edilmeye başlandı. Bu kapsamda ilk mektup, Balkan Harbi'ne katılıp esir düşen Sivaslı Gazi Mehmed'in 103, 90 ve 84 yaşlarındaki çocuklarına Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından ulaştırıldı.
Sivas Hafıza Merkezi ekipleri, Kızılay Arşivi'nde saklı kalan belgeleri incelerken, cepheye gidip esir düşen yaklaşık 180 Sivaslı askerin aileleriyle yaptığı yazışmaları tespit etti. Araştırmacılar Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural’ın yürüttüğü kapsamlı çalışmalar sonucunda, çeşitli nedenlerle sahiplerine ulaşamayan tarihi mektupların izi sürüldü. Uzman ekipler, askerlerin yaşayan yakınlarını belirlemek için nüfus kayıtlarını ve mezarlıkları tek tek inceleyerek ailelerin günümüzdeki adreslerine ulaştı.
113 Yıllık Emanet Aileye Kavuştu
Yapılan titiz araştırmalar sonucunda ulaşılan ilk mektup, Sivas'ın Altınyayla ilçesine bağlı Altınyurt köyünden Miktadoğlu Gazi Mehmed'in ailesine ait çıktı. 1913 yılında yazılan mektupta, Gazi Mehmed'in babası Hacı Halil Efendi'nin, savaşa giden ve uzun süre haber alamadığı evladının akıbetini devlet makamlarına sorarak öğrenmeye çalıştığı belirlendi. Ailenin üç evladının da Balkan Harbi'ne katıldığı, birinin şehit düştüğü, Gazi Mehmed'in ise esir düştüğü yıllar sonra ortaya çıktı.
Aradan geçen 113 yılın ardından mektup, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından Gazi Mehmed'in hayatta olan çocuklarına teslim edildi. Askerin Ulaş ilçesi Baharözü köyünde yaşayan oğlu Hacı Mehmet Subaşı (103), Altınyayla ilçesi İbicek mezrasında yaşayan oğlu Vahap Subaşı (84) ve kızı Fidan Subaşı (90), babalarının ve ailelerinin yaşadığı savaş dönemine ait tarihi belgeyi teslim alırken duygu dolu anlar yaşadı.
Vali Şimşek'ten Anlamlı Vurgu
Gazi Mehmed'in evlatlarını ziyaret ederek 113 yıllık emaneti teslim eden Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, ülke tarihine ışık tutacak önemli bir projeyi hayata geçirmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirtti. Vali Şimşek, bu proje sayesinde Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı'nda esir düşen askerlerin ailelerine veya ailelerinden onlara yazılmış mektupları, bugün hayatta olan çocuklarına ya da torunlarına teslim ettiklerini söyledi. Yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektubun arşivden alınarak Sivas Hafıza Merkezi arşivine kazandırıldığını ve bir kitaba dönüştürüldüğünü ifade eden Şimşek, "Bugün çok anlamlı ve duygusal ziyaretler gerçekleştirdik. Bizler bugün burada sadece bir mektubu teslim etmiyoruz. Bir ailenin yüz yılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasını yeniden gün yüzüne çıkarıyor, geçmişle bugün arasında çok anlamlı bir bağ kuruyoruz" dedi.
Tarihi Mektuplar Kitap ve Belgesel Oluyor
Mektupların sadece arşivde kalmayacağını, gelecek nesillere aktarılacağını vurgulayan Vali Şimşek, bu vesikaların vatanın hangi büyük fedakarlıklarla emanet edildiğini hatırlattığını belirtti. Mektupların günümüz Türkçesine aktarılarak kitap haline getirildiğini aktaran Şimşek, arşivlerde başlayan araştırmalardan ailelerin bulunmasına kadar tüm sürecin, Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yönetmen Turgay Kural yönetiminde belgesel haline getirildiğini söyledi. Vali Şimşek, projede emeği geçen eğitimci-yazar Mehmet Şarkışla, Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural'a teşekkür ederek, ecdadı rahmet ve minnetle yad etti.
